Erfgoed Irak: redden wat er te redden valt

Amerikaanse troepen moeten de Irakese grenzen beter bewaken, om te voorkomen dat Irakese cultuurgoederen het land uit worden gesmokkeld. Dit zei Donny George, directeur van het Nationaal Museum in Bagdad, op een conferentie van internationale experts over het Irakese culturele erfgoed. Op 29 april kwamen experts in Londen voor de tweede keer bij elkaar, op initiatief van Unesco en het British Museum. Curators van de Hermitage in St. Petersburg, het Pergamon museum in Berlijn, het Louvre in Parijs, het Metropolitan Museum in New York and het British Museum in Londen overlegden hoe ze het best hun collega's in Irak kunnen helpen. Begin mei vertrekken acht experts naar Irak om de schade op te nemen en plannen te maken voor restauratie.

Musea in Bagdad, Mosul en andere plaatsen in Irak werden afgelopen maand geplunderd. Zwaar te lijden had het Nationaal Museum, het grootste archeologisch museum van Bagdad en het belangrijkste in zijn soort in het Midden-Oosten. Het museum bewaarde voorwerpen uit culturen van onder anderen Babyloniërs, Assyriërs, Perzen en islamieten, een geschiedenis van duizenden jaren. Het gebied dat nu Irak heet, geldt als de wieg van onze beschaving. Al voor het uitbreken van de oorlog had een groep archeologen dan ook aangedrongen op bescherming van oudheidkundige schatten (zie Actueel, maart 2003).

Het Nationaal Museum bleef gespaard tijdens de bombardementen. Amerikaanse militairen wisten plunderaars echter niet tegen te houden. In korte tijd werden meer dan honderdduizend standbeelden, vazen en andere onvervangbare voorwerpen gestolen of vernietigd. Volgens kunstexperts is de georganiseerde misdaad verantwoordelijk voor de eerste golf plunderingen. De Irakese Nationale bibliotheek werd door plunderaars in brand gestoken. Hierbij gingen kostbare manuscripten verloren.

Direct na de plunderingen deed Unesco een oproep tot het bewaken van musea en culturele instellingen. Ook zou er een verbod moeten komen op vervoer en de handel in Irakese cultuurgoederen. Verder moet er zo gauw mogelijk een database komen met alle gegevens over het Irakese erfgoed. Zo kunnen kunsthandelaars en douane nagaan waar een object vandaan komt.

Martin Sullivan, de belangrijkste culturele adviseur van Bush, is afgetreden uit protest tegen de Amerikaanse passiviteit.
30/04/03

Meer informatie:
Unesco and Iraq
Crisis in Iraq: Unesco culture sector, nieuws, foto's, links en faq
The threat to world heritage in Iraq
Baghdad Museum Project, virtueel museum
De universiteit van Chicago is begonnen met de inventarisatie van verdwenen kunstschatten

Vrouwenfilmfestival in Senegal

Senegal beleefde begin april de eerste editie van het vrouwenfilmfestival Films-femmes-Afrique. Met twintig films en verschillende debatten bracht het festival een aantal heikele kwesties onder de aandacht, zoals uithuwelijking, een te lage huwbare leeftijd en besnijdenis. Gepleit werd voor betere scholing van meisjes, een betere maatschappelijke positie voor vrouwen en voor vrede. De ingezonden films waren zowel door vrouwen als door mannen gemaakt. Om een zo groot mogelijk publiek te trekken, waren alle voorstellingen gratis.
De twee organiserende instellingen, Trait d'Union en Admica, hebben financiële steun gekregen van het ministerie van Cultuur, Unicef en Aide et Action.
16/04/03

Prijsvraag voor Afrikaanse stripboeken

Het Italiaanse tijdschrift Africa e mediterraneo heeft een prijsvraag uitgeschreven voor het beste Afrikaanse stripboek. De stripboeken mogen nog niet zijn uitgegeven en de makers moeten van Afrikaanse afkomst zijn of in Afrika wonen. De winnende auteurs worden uitgenodigd een expositie over hun werk bij te wonen. De uitgever van Africa e mediterraneo, Lai-Momo, verzorgt een speciale uitgave van de stripboeken en plaatst het winnende werk op de website van het tijdschrift.
Africa e mediterraneo bestaat sinds 1992 en verschijnt vier keer per jaar. Met het oog op de aanwezigheid van grote aantallen Afrikaanse migranten in Europa, wil het tijdschrift informeren over Afrikaanse kwesties en bijdragen aan de kennis van Afrikaanse culturen.
11/04/03

Grootste les ooit vraagt aandacht voor onderwijs aan meisjes

Meer dan 1,3 miljoen kinderen, verdeeld over de continenten en tijdzones, deden op 9 april jl. mee aan het wereldrecord voor de grootste les ooit. Ze vroegen daarmee aandacht voor de 115 miljoen kinderen, van wie de meerderheid meisjes, die geen enkele vorm van basisonderwijs krijgen. Een meisje dat naar school geweest is, is beter in staat haar kinderen en familie te beschermen tegen ondervoeding en ziektes zoals HIV/AIDs. Educatie voor meisjes is armoede bestrijden, stelde VN secretaris-generaal Kofi Anan dan ook.
De grootste les ooit was een initiatief van de Global Campaign for education (GCE), in Nederland uitgevoerd door Novib, de Algemene Onderwijsbond en Plan Nederland. In Nederland deden 30.000 kinderen van 1000 scholen mee. Bangladesh had het grootste aantal deelnemers: 450.000 kinderen en volwassenen door het hele land.
10/04/03

Meer informatie:
Boodschap van Kofi Anan, nieuws en foto's uit deelnemende landen bij GCE
Nieuws en foto's uit Nederland bij Novib
Education for All Week bij Unesco

Matige vreemde-talenkennis slecht voor culturele kruisbestuiving

Om goed zaken te kunnen doen met hun buurlanden, moeten Nederlanders ook in de toekomst voorbereid zijn met die landen te kunnen communiceren. Dat schrijven de Franse en de Duitse ambassadeur in Nederland in een open brief aan ouders met schoolgaande kinderen. De twee ambassadeurs zijn bezorgd over de tweede moderne taal in het voortgezet onderwijs. Ze roepen met hun brief de ouders op de schoolleiding te laten weten dat onderwijs van en in vreemde, moderne talen van groot belang is. "Commercie, handel en dienstverlening worden mede door talenkennis draaiend gehouden", stellen zij. Daarnaast zien ze talen ook als een instrument voor de ontwikkeling en instandhouding van culturen: "(…) er is ook nog zoiets als uitwisseling van gedachtegoed tussen mensen, culturele kruisbestuiving over de grenzen heen, persoonlijke contacten en vriendschappen. Daarvoor zijn onze talen als 'transportmiddel' zeker nodig."
10/04/03

Meer informatie: De open brief van de ambassadeurs

"Overheid onderschat belang ICT voor ontwikkeling"

De overheid onderschat het belang van informatie- en communicatietechnologie (ICT) voor ontwikkelingslanden. Het ontbreekt aan specifiek beleid op dit terrein. Dat zegt Hivos-directeur Manuela Monteiro. Toegang tot informatie is toegang tot macht, volgens het Hivos.
Monteiro uitte haar kritiek bij het ondertekenen van de nieuwe samenwerkingsovereenkomst tussen Hivos en het International Institute for Communication and Development (IICD). De organisaties gaan de komende jaren inhoudelijk en financieel samenwerken bij het opzetten van projecten in Ecuador en Zambia.
09/04/03

Meer informatie: Hivos

Protest in Syrië tegen winnaar Prins Clausprijs

Hij wordt gezien als boegbeeld voor de vrijheid van meningsuiting en is zeer populair bij zijn landgenoten. Zowel de nationale Syrische pers als buitenlandse kranten publiceren de cartoons van Ali Ferzat. Ook het Prins Claus Fonds was vorig jaar van mening dat het werk van de Syrische cartoonist ruimte creëert voor 'sociaal commentaar en discussie' en waardeerde dat met een prijs. Toch betoogde een groep Syrische burgers in april tegen Ferzat. De protesten waren vooral bedoeld tegen de spotprenten over het Irakese volk en de Irakese leider.
De campagne tegen de cartoonist zou geïnitieerd zijn door de Syrische staatskrant Tishreen. Een van de demonstranten heeft Ferzat inmiddels zijn excuses aangeboden. De man zei dat hij was opgejut door de staatskrant. Ali Ferzat zelf meent dat de regering een excuus zoekt om zijn krant, Al Doumari, te kunnen sluiten.
04/04/03

Meer informatie:
Report from the 2002 Prince Claus Awards Committee

Bibliotheek voor kinderen in Ethiopië

De Ethiopische organisatie voor kinderboeken en educatie EBCEF heeft op 5 april de eerste Ethiopische kinderbibliotheek geopend.
Volgens het EBCEF worden er in Ethiopië zeer weinig boeken uitgegeven. Kinderboeken bestaan er nauwelijks. Kinderen die vroeg met literatuur in aanraking komen, zullen kritisch en creatief leren denken. Literatuur is belangrijk voor een maatschappij waar democratie, vrede en vrijheid belangrijke waarden zijn. Vanuit deze ideeën stimuleert en ondersteunt het EBCEF het lezen en publiceren van kinderboeken. Dat doen ze onder meer door elk jaar een boekenmarkt te organiseren en een prijsvraag uit te schrijven voor het beste Ethiopische kinderboek.
Speciale programma's met film, tentoonstellingen, gezamenlijk lezen, schrijf- en tekenworkshops, verhalenvertellers en lezingen zullen de bezoekers van de kinderbibliotheek verder informeren en inspireren.
04/0403

Meer informatie:
Foto's bij EBCEF

Bronnen: NRC Handelsblad, het Parool, Trouw, de Volkskrant, Africa e mediterraneo, AllAfrica.com, Unesco, Global Campaign for education, Aob, Hivos, Novib, Plan Nederland, Prins Claus Fonds, EBCEF, IICD,

Thema

Esthetiek en engagement

Twintig jaar World Wide Video Festival

Het World Wide Video Festival viert zijn twintigjarig bestaan met een internationale overzichtstentoonstelling van mediakunst. Daarnaast is er een solotentoonstelling van de Braziliaanse kunstenaar Éder Santos en een overzicht van mediakunst uit Peru/Argentinië/ Brazilië. De Arabische mediacultuur is vertegenwoordigd met tentoonstellingen van Walid Ra'ad en Mapping Sitting, over portretfotografie in Libanon, Egypte, Irak, Palestina en Jordanië. Verder: video-vertoningen, cd-roms, net-art, VJ-cultuur en elektronische muziek.
Van 8 tot en met 25 mei in de Passenger Terminal Amsterdam.
Meer informatie op de website van het festival, www.wwvf.nl.

Meer tentoonstellingen, culturele evenementen en bijeenkomsten vindt u in 'Wereld in aktie', de agenda op de website van Internationale Samenwerking.