Flexibele Andescultuur in beeld

Het CEDLA in Amsterdam publiceerde een boek over de invloed van globalisering op de Andes-cultuur, en bracht bijna tegelijkertijd een cd-rom met foto's van de Andes uit.
Lama's, panfluiten, en felgekleurde kleding waren er altijd al. Maar zullen deze en andere typische kenmerken van de Andescultuur er ook in de toekomst nog zijn?

'Oprukkende globalisering.' - Dicky de Morrée/ PIED Andino

In Imaging the Andes: Shifting Margins of a Marginal World van het Centrum voor studie en documentatie van Latijns Amerika (CEDLA) betogen verschillende auteurs dat het beeld dat onderzoekers, ontwikkelingswerkers, en andere buitenstaanders hebben van 'Lo Andino', ('het Andijnse'), vooral een weerspiegeling is van hun eigen doelstellingen en interesses. Auteur Jeroen Windmeijer laat aan de hand van citaten zien hoe er over de Andescultuur gedacht wordt:

'...De Otavalo- Indianen zijn hun identiteit kwijt… Het enige wat ze nog doen is anderen imiteren...Ze gebruiken geen traditionele patronen en materialen meer. Hier op de markt in Otavalo zijn producten te vinden uit Peru, Guatemala en India. Dat heeft niets meer te maken met de Otavalo-cultuur. Maar ze worden verkocht alsof ze hier lokaal geproduceerd zijn...'
Citaat van een reisagent in Bolivia

'Tradities: toekomst of verleden?' - Edgar Guerrero/ PIED Andino

De bezorgdheid over het verlies van identiteit van de Indiaanse Andesbevolking is volgens Windmeijer gebaseerd op dubieuze aannames, namelijk dat de indianen de verplichting hebben te voldoen aan de verwachtingen van de buitenstaanders. Terecht wordt in het boek de vraag gesteld of de term en het beeld van 'Lo Andino' als categorie nog wel bruikbaar is. Het boek laat via de verschillende bijdragen zien dat de cultuur van de Andes flexibel en divers is en dat zelfs in de binnenlanden de oude opvattingen vervagen.

De dynamiek van de Andescultuur is ook het onderwerp van de foto's op de cd-rom Duizend beelden van de Andes. De foto's zijn in de periode 1995-1997 gemaakt als onderdeel van een onderzoek over de invloed van ontwikkelingssamenwerking op de Andesbevolking, en zijn nu op cd-rom verschenen. Mede op basis van deze foto's concludeerden de onderzoekers dat de cultuur van de Andesbevolking veel flexibeler en diverser was dan de programma's van de ontwikkelingsorganisaties.

Imaging the Andes: Shifting Margins of a Marginal World, Ton Salman en Annelies Zoomers (editors), Aksant Academic Publishers, € 28.50 Duizend Beelden van de Andes, cd-rom, CEDLA, € 10

Henriëtte Emaar