inleiding Burkina Faso

Netwerken tijdens ZIFF versterkt de Afrikaanse film

Afrika kent een aantal prominente internationale filmfestivals. Bijvoorbeeld Fespaco in Burkina Faso en het Kaapstad World Cinema Festival in Zuid-Afrika. In Oostelijk Afrika is het Zanzibar International Film Festival, dit jaar gehouden van 25 juni tot 4 juli 2004, het grootst. Een verslag.

Optimistische toekomstvisies en de harde realiteit komen elkaar voortdurend tegen tijdens het zevende Zanzibar International Filmfestival (ZIFF) in 2004. Tegen een paradijselijke achtergrond, dat wel. Want het eiland Zanzibar – voor de kust van Tanzania - is een lust voor het oog. In de warme avond klinkt live muziek van het festival, en verspreiden de sissende en dampende vissen op de barbecues langs de Indische Oceaan een heerlijke geur.

Deze prettige atmosfeer staat in een schril contrast met de omstandigheden waaronder filmmakers in Afrika moeten werken. Er zijn nauwelijks filmopleidingen, en betrouwbare distributiekanalen komen niet of nauwelijks van de grond. Voeg dit bij de onwetendheid van het potentiële publiek, een doorgaans weinig coöperatieve overheid, nauwelijks goede vakmensen, plus een alles overheersend algemeen gebrek aan middelen, en je hebt een bijzonder moeizaam filmklimaat.

Ook op het ZIFF zelf is de harde realiteit nooit ver weg. De organisatie is bij vlagen erg slordig. Staat er een prachtige film klaar, deugt de ondertiteling niet. Of je film wordt niet op het afgesproken tijdstip vertoond. Of het beeld zwabbert.

Gelukkig was niet alles kommer en kwel aan de Indische Oceaan. De sfeer tijdens het festival was optimistisch en vrolijk, en er waren mooie, belangrijke films te zien. Zoals bijvoorbeeld Keepers of Memory van de Rwandese regisseur Eric Kabera. Hij maakte een persoonlijke film waarin slachtoffers van de genocide aan het woord kwamen. Zijn film won geheel terecht de publieksprijs.

Twee andere documentaires die de tongen los maakten kwamen uit Zuid-Afrika. Filmmaakster Andres Spitz maakte met Hot Wax een prachtig portret van Ivy, een grote, dominante, zwarte eigenares van een beauty salon. Dagelijks ontvangt deze gigantische dame rijke blanke vrouwen met wie ze een jarenlange vriendschap heeft opgebouwd en met wie ze lief en leed deelt in het nieuwe Zuid-Afrika. Ook Being Pavarotti van Odette Geldenhuys draaide. Deze documentaire gaat over vier zwarte jongens van 13,14 jaar oud die opera zingen en hemel en aarde bewegen om professionele zangers te worden. Beide films geven een overtuigend beeld van het huidige Zuid-Afrika.

Al met al werden er tijdens het ZIFF meer dan honderd films vertoond op een tweetal locaties. Naast feature-films was er ook aandacht voor korte films, documentaires en animatiefilms.

Festivaldirecteur Imruh Bakari: ‘ZIFF is een ontmoetingsplek voor filmmakers. Het is mijn streven om op Zanzibar nieuwe ideeën en samenwerking tot stand te brengen. Nieuwe netwerken versterken de Afrikaanse film. En dat is ons uiteindelijk doel. Daarnaast vind ik dat we in Afrika een sterker bewustzijn moeten ontwikkelen van onze eigen cultuur. Film en documentaire zijn middelen bij uitstek om een sterker beeld van onszelf te krijgen.'

Het ZIFF is een van de partners van het Prins Claus Fonds. Andere Nederlandse ondersteunende organisaties zijn Hivos en het Jan Vrijman Fonds.

Links naar de verschillende filmfestivals in Afrika:

Filmfestival Tanzania

Filmfestival Burkina Faso

Filmfestival Oeganda

Filmfestival Zuid-Afrika

Film Keepers of Memory


Festivaldirecteur Imruh Bakari