De Bidesia dicht- en zangtraditie

Deze maand gaat het onderzoeksproject Bidesia van start, over Hindoestaanse migratiegeschiedenis en cultuur. De herinneringen en verhalen van Hindoestanen over migratie in noordelijk India, Suriname en Nederland staan centraal in deze eerste fase van het onderzoek. In een later stadium worden ook andere landen bij het project betrokken. Een groep onderzoekers verzamelt en analyseert schriftelijk historisch materiaal, maar raadpleegt ook mondelinge bronnen, onder andere door Hindoestanen te vragen om hun Bidesia liederen te zingen.

Het Bidesia project laat zien hoe traditie, cultuuruitingen en taal (Bhojpur) van generatie op generatie door werden (en nog steeds worden) gegeven. Bhojpur is een dialect van Hindi en de officiële taal van India. Hoe de Bidesia dicht- en zangtraditie van invloed is op de vorming van een gemeenschap en op de culturele identiteit van Hindoestanen zal in kaart worden gebracht.

Het woord Bidesia, de naam van dit onderzoeksproject, heeft een dubbele betekenis. Het is een koosnaam voor Hindoestaanse migranten die hun geboorteland hebben verlaten. Ze zijn voornamelijk afkomstig uit de Indiase provincies Uttar Pradesh en Bihar – het voormalige Hindoestan. Bidesia verwijst ook naar de dicht- en zangtraditie die ontstaan is ter herinnering aan die migranten. Het Hindoestaanse migratiefenomeen speelt nog altijd een rol in de eeuwenoude dicht- en zangtraditie van de Bhojpuri volkscultuur in het hedendaagse India.

De mondelinge overleveringen van Indiase migranten kunnen in drie stromingen worden ingedeeld. Het Bidesia project richt zich hoofdzakelijk op de liederen en verhalen die over interne en externe migratie van en naar allerlei delen van de Indiaase gemeenschap gaan. Maar ook de andere twee stromingen blijven niet buiten beschouwing: de rituele Sanskar liederen en de volksverhalen en liederen die over het dagelijks leven, de seizoenen, werk, geld, ellende en problemen gaan.

Het traditionele Noord-Indiase vraag & antwoord lied bestaat nog steeds in de vorm van een Baithakgana. Ook volksliederen, dans en toneel zoals Leela, muziekinstrumenten en andere culturele uitingen werden door Hindoestaanse migranten meegenomen. Ook al zijn sommige elementen van het unieke Hindoestaanse culturele erfgoed bijna verdwenen, de Bidesia traditie is nog springlevend in de Hindoestaanse gemeenschap in Suriname en Nederland.

Het Bidesia project loopt tot 2007. Er wordt een boek gemaakt en er worden tentoonstellingen en een internationale gedichtenworkshop georganiseerd.

Susan Legene, Koninklijk Instituut voor de Tropen