OCPA stimuleert cultuurbeleid in Afrika

februari 2004 -

Gerealiseerd cultuurbeleid bestaat vrijwel niet in Afrika. Om de ontwikkeling van nationaal cultuurbeleid en de integratie daarvan in ontwikkelingsstrategieën te stimuleren, is in Mozambique OCPA opgericht. Dit Observatory of Cultural Policies in Africa is een pan-Afrikaanse onafhankelijke organisatie.

'Afrika's rijkdom is geen materiële, maar culturele rijkdom', zegt Pedro Cossa, coördinator van OCPA, in zijn kantoor in de Mozambikaanse hoofdstad Maputo. 'Maar onze ideeën over cultuur leven vooral in de gesproken wereld. We zouden ze graag op papier willen zien, zodat duidelijk wordt wat Afrikaanse landen denken en willen op het gebied van cultuur. Ook kunnen we zo druk uitoefenen op regeringen om zich aan hun cultuurbeleid te houden. Dat is belangrijk, want cultuur heeft meestal niet de hoogste prioriteit. Kunstenaars hebben een moeilijk bestaan omdat ze niet over de middelen beschikken om zichzelf te promoten. Ze hebben de neiging om in afzondering te werken. Pas sinds 1999 hebben we een ministerie voor cultuur in Mozambique. Terwijl cultuur definieert wie we zijn als volk.'

Pedro Cossa staat te popelen om cultuur onder de aandacht te brengen van beleidsmakers in Afrikaanse landen. Dat er behoefte is aan een pan-Afrikaans 'kennisgeoriënteerd beleidsanalyse-systeem' werd duidelijk tijdens de Intergouvernementele Conferentie over Cultuurbeleid voor Ontwikkeling in Stockholm in 1998. Na drie voorbereidende bijeenkomsten in Kinshasa en Zuid-Afrika, waar cultuurexperts en beleidsmakers uit het hele continent bijeen waren, werd in 2002 OCPA opgezet met steun van de Afrikaanse Unie, de Ford Foundation en UNESCO. OCPA heeft een internationaal bestuur van cultuurbeleidspecialisten uit alle delen van Afrika. Pedro Cossa is momenteel de enige werknemer.

Een website en een maandelijks e-mailbulletin over culturele activiteiten en ontwikkelingen op het continent is al 'up and running'. Pedro Cossa werkt nu aan de volgende stap: het verzamelen van bestaand cultuurbeleid en documenten die sinds de jaren zestig zijn geschreven. Hij wil dat via internet toegankelijk maken voor een breder publiek. Inmiddels heeft Cossa beleidsdocumenten van acht van de 54 Afrikaanse landen verzameld. 'Een aantal landen heeft nog een ontwerpbeleid of is nog bezig met het opstellen van een ontwerpbeleid', zegt Cossa. 'Ongeveer dertig landen hebben helemaal geen cultuurbeleid.' Tegelijkertijd ontwikkelt Cossa een database van Afrikaanse culturele instituten, initiatieven en specialisten. 'We hopen in juni 150 contacten te hebben, die we dan op de website zullen zetten', zegt Cossa, terwijl hij een gedetailleerd vragenformulier laat zien dat hij naar elke kunst- en cultuurorganisatie stuurt die zijn pad kruist. 'In Afrika doen we veel werk in afzondering omdat we geen manier hebben om informatie te delen', vervolgt Cossa. 'Vaak doen we dingen dubbel, wat natuurlijk verspilling is. Een continentaal netwerk is daarom cruciaal.'