Dichter Pablo Neruda herdacht

juni 2004 -

Dit jaar wordt de 100ste geboortedag van de Chileense dichter Pablo Neruda gevierd. De Nederlandse dichter Jan Baeke over de kracht van Neruda's poëzie.

12 juli 2004 is het honderd jaar geleden dat de beroemde Chileense dichter en Nobelprijswinnaar Pablo Neruda als Ricardo Neftali Reyes y Basoalto in het stadje Parral, in midden-Chili werd geboren. Zijn schrijversnaam ontleende hij aan de Tsjechische dichter Jan Neruda, de negentiende-eeuwse chroniqueur van het Praagse leven.

Beroemd werd Neruda niet alleen met zijn poëzie, maar ook door zijn politiek engagement. Al vanaf de jaren dertig keerde hij zich openlijk tegen de dictatuur in zijn land, en in 1969 werd hij zelfs presidentskandidaat voor de communistische partij van Chili. Ook trad hij op als consul voor Chili in Frankrijk.

Neruda zag zichzelf als een geroepene, een verwoorder van wat gezegd moet worden. Dat omvatte niets minder dan de veelheid en rijkdom van de natuur en het leven, waarin de mens zowel een verstorende factor is als de vertegenwoordiger van de hoop op een betere wereld. Vooral Neruda's beroemde epische dichtwerk Canto General geeft hieraan uitdrukking. Dit werk is naast een persoonlijke geschiedschrijving van Chili, een pleidooi voor sociale rechtvaardigheid, een requiem voor zijn vrienden en voorvaderen, en een aanklacht tegen de Verenigde Staten.

Maar zowel in Latijns Amerika als in de westerse wereld bleef hij vooral de geliefde dichter van direct aansprekende en invoelbare poëzie. De persoon Neruda en zijn werk inspireerden niet alleen andere dichters, maar ook musici zoals Mikis Theodorakis en Peter Schat die beiden een compositie schreven geïnspireerd op de Canto General. De novelle Brandend geduld van de Chileen Antonio Skármeta over een eenvoudige postbode die Neruda vraagt hem aan de woorden te helpen waarmee hij zijn geliefde kan winnen, werd, verfilmd als Il Postino, een internationaal succes.

Pablo Neruda overleed in 1973, een jaar nadat hij de Nobelprijs had gekregen.