Cultuur in brandpunt van belangstelling op donorconferentie

mei 2004 -

Cultuur en ontwikkeling was het centrale thema van de donorconferentie in Stockholm in februari van dit jaar, georganiseerd door het Swedish International Development Co-operation Agency (SIDA). Deelnemende landen presenteerden er hun activiteiten voor steun aan cultuur in ontwikkelingslanden. Onlangs verscheen het conferentierapport.

Actuele zaken komen onvermijdelijk ter sprake op donorconferenties. De oorlog in Irak en andere ontwikkelingen in de Arabische wereld vestigden deze conferentie de aandacht op VN- en EU-ondersteuning in die regio.

Denemarken heeft geld gereserveerd voor een Arabisch initiatief voor mensenrechten en democratie. Een Zweeds instituut in Alexandrië, Egypte, is uitgegroeid tot centrum voor informatieuitwisseling in de Arabische wereld. En ook voor Nederland is Egypte een prioriteitsland. De Nederlandse ambassade daar ondersteunt cultuurprojecten. Turkije en Marokko werken op dit moment aan het ontwikkelen van hun beleid aan het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken. Immigranten uit deze landen zouden een belangrijke rol kunnen spelen in internationale ontwikkeling. Finland heeft richtlijnen geformuleerd voor het onderhouden van relaties met Arabische landen onder de naam ‘1001 stappen’. Ook heeft Finland ondersteuning verleend bij de oprichting van een Luthers cultureel centrum in Bethlehem.

Sinds de aanslagen in New York en Washington beïnvloedt het veiligheidsbeleid van veel donorlanden ontwikkelingssamenwerking in conflictgebieden. In Denemarken bijvoorbeeld, valt de steun aan NGO’s en maatschappelijke organisaties in Jemen onder ‘strijd tegen terrorisme’. Maar ook Finland vat veiligheid heel ruim op.

Nu duurzaamheid en ownership de laatste jaren de buzzwords zijn in internationale samenwerking, zijn Cultural Trust Funds in ontwikkelingslanden een manier om er de kunsten te financieren. Zo’n fonds is bijvoorbeeld het Tanzania Cultural Trust Fund, dat wordt ondersteund door Zweden en is opgericht in 1998. Het kent subsidies toe en ondersteunt de culturele sector in Tanzania. Het probeert zo de culturele industrie te versterken. Zimbabwe heeft ook een Culture Trust Fund. Door de politieke situatie in dat land, wordt dat niet bestuurd door de overheid, maar door NGO’s in de culturele wereld. Zweden is bezig met de oprichting van een cultuurfonds in Zuid Afrika in samenwerking met de Zuid-Afrikaanse regering en de Nederlandse ambassade.

Verantwoording afleggen van besteding van het geld, is een centraal thema. De donorlanden moeten streven naar meer duidelijkheid over de regels voor het functioneren van een cultuurfonds. Daar waren de deelnemers van de conferentie het over eens. Ook UNESCO vindt een gezamenlijke aanpak en het delen van informatie belangrijk omdat het de donorlanden een sterkere stem geeft.

Het conferentierapport is te bestellen via Sida.