Symbolische schilderingen op het filmdoek

januari 2005 -

Het International Film Festival Rotterdam 2005 vestigt met het programmaonderdeel S.E.A. Eyes aandacht op films uit Zuidoost-Azië. Een daarvan is The Rainmaker, het speelfilmdebuut van de Indonesische filmmaker Ravi Bharwani.

photo

Still uit Rainmaker

Meteoroloog Johan probeert met moderne technieken regen af te dwingen om de regio te redden van aanhoudende droogte. Tussen hem en zangeres Asih uit het dorp onstaat een verboden liefde. Verboden omdat Asih welhaast bovennatuurlijk is: met haar wonderschone voorkomen en glasheldere stem is zij een collectief symbool. Zij behoort haarzelf niet toe, laat staan dat zij ooit aan één man kan toebehoren. Hun liefde verstoort de orde der dingen en roept rampspoed uit over het dorp en over Asih zelf.

The Rainmaker is op een bijzonder gestileerde, artificiële manier gefilmd. Bharwani gebruikt weinig tekst en de film heeft nauwelijks een narratieve structuur. Er zijn geen scènes, maar beelden, gefilmd in lange, onbeweeglijke shots, waarin de geringe handelingen lang worden uitgesponnen. Door het licht, de kleuren, de stilte, en door de talrijke verwijzingen zijn Bharwani’s beelden symbolische schilderingen op het filmdoek. Herhaling van die beelden benadrukt het belang van rituelen in de Indonesische cultuur.

Zo zien we meermalen een vrouw die de voeten van een man wast, twee kinderen die hun poppen met zand bestrooien, of een oude man bij een waterput. Voor wie niet vertrouwd is met de Indonesische cultuur, zal deze film extra geheimzinnig zijn. Onbegrijpelijk is hij niet, Bharwani verlangt hooguit een ander soort overgave dan voor de verhalende film. Als dat lukt, is The Rainmaker, juist omdat het beeld zo belangrijk is, een film om meer dan eens te bekijken.

The Rainmaker kwam tot stand met steun van het Hubert Bals Fonds.