Braziliaans melodrama over maatschappelijke mijnenvelden

januari 2005 -

De Braziliaanse televisieserie Senhora do Destino (‘Mevrouw van het Lot’) gaat controversiële thema’s niet uit de weg. Al maandenlang houdt de nieuwste soap miljoenen Brazilianen in de ban.

Eleonora is een student geneeskunde die een relatie heeft met Jenifer. Op een avond vindt ze op het ziekenhuisterrein een baby. Jenifer en Eleonora besluiten de vondeling te adopteren. Dat vraagt uiteraard om problemen, want Jenifer en Eleonora zijn lesbisch en de baby is zwart. Bovendien verschijnt een heteroseksueel stel, dat de strijd om het voogdijschap aanbindt.

Levensechte problemen volgen elkaar in snel tempo op in Senhora do Destino, geschreven door soapveteraan Aguinaldo Silva. Zoals in elke telenovela liggen de tegenstellingen tussen arm en rijk aan de basis van de serie. Maar Senhora do Destino gaat een paar stappen verder. Zo mag het lesbische stel elkaar voluit zoenen en dringen de kijkers door in de wereld van corrupte politici.

Eerder dan in andere ontwikkelingslanden groeide de Braziliaanse televisie uit tot een massamedium. Het militaire regiem dat in 1964 de macht greep, zag televisie als een belangrijk middel om een sterke nationale identiteit te creëren. Men legde een satellietnetwerk aan en stimuleerde de productie van nationale programma’s. TV Globo, de producent van Senhora do Destino, is tegenwoordig het vierde grootste commerciële netwerk in de wereld.

In de begindagen importeerden de Brazilianen de scripts uit de buurlanden. Het keerpunt kwam in 1968 met Beto Rockefeller, de avonturen van een levensgenieter uit Rio de Janeiro. De telenovelas werden honderd procent Braziliaans. Belangrijke theateracteurs en serieuze schrijvers, onder wie Jorge Amado, lieten zich inhuren voor soapproducties. De laatste jaren belichten de soaps steeds vaker maatschappelijke mijnenvelden. Het melodrama in de Braziliaanse cultuur heeft een rol gekregen als discussieforum voor politieke en sociale problemen.