Malinese muzikantes doorbreken spelregels

oktober 2005 -

Muziek is Mali's grootste en belangrijkste exportproduct. De enige triomf van dit land, waar 72% van de bevolking onder de armoedegrens leeft, is het culturele erfgoed. De artieste Rokia Traoré illustreert dit: "We hebben hier alleen een beetje goud, de Niger en onze muziek. De Sahara rukt steeds verder op, zodat ons niets anders rest dan een rijke cultuur."

photo

Madina N'Diaye

Ondanks de vele invloeden van elders heeft de Malinese muziek altijd haar oorspronkelijke karakter behouden. Van oudsher dragen de griots en griottes hun lofzangen voor onder begeleiding van traditionele Afrikaanse instrumenten. Een daarvan is de kora, een soort harp die is gemaakt van een holle kalebas met een hals waarop 21 snaren zijn gespannen. De blinde kora-speelster Madina N'Diaye vertelt: "Veel griots zijn ervan overtuigd dat de kora is voorbehouden aan mannen. Vrouwen behoren te zingen, maar geen instrument te bespelen. Er zijn zelfs mensen die beweren dat ik met blindheid ben gestraft omdat ik mijn hart heb gevolgd en kora ben gaan spelen."

Opvallend is dat er tegenwoordig behalve Madina meer vrouwelijke artiesten zijn die zich niet aan de ongeschreven spelregels houden. Dat levert hen echter wel voortdurend commentaar op. Repeteren in het geheim, echtgenoten die het musiceren verbieden, familieleden die steeds instrumenten stukslaan en op straat vernederd worden: dat zijn de gevolgen voor de levensweg van deze talentvolle Malinese muzikantes. Door hun geringe aantal valt het te betwijfelen of zij op korte termijn een maatschappelijke verandering teweeg kunnen brengen. Dankzij de toenemende internationale belangstelling voor deze unieke wereldmuziek, zullen zij echter niet ongehoord van het toneel verdwijnen.