Journalist Anneke van Ammelrooy bericht vanuit Irak over de strijd voor journalistieke onafhankelijkheid.

De strijd voor onafhankelijke media in Irak

september 2005 -

Onlangs vierde het Iraakse dagblad Al-Sabah Al-Jadeed (De Nieuwe Morgen) zijn eerste verjaardag. De krant onstond in 2004, de dag nadat het voltallige personeel van Al-Sabah (De Morgen) was opgestapt. Net als de staatsomroep werd Al-Sabah gefinancieerd door het Amerikaanse bedrijf Harris, dat de krant geen onafhankelijkheid gunde. De medewerker van Harris die het Pentagon over de streep wist te trekken, zit inmiddels in Irak achter slot en grendel.

image

De website van Al-Sabah Al-Jadeed

Al-Sabah Al-Jadeed telt elke dag zestien pagina’s, waarvan er anderhalf tot vijf gevuld zijn met advertenties. Inmiddels heeft de krant de beste cultuurpagina van Irak, de meeste scoops, een reeks goede commentatoren uit binnen- en buitenland, en dagelijks twee kolommen aandoenlijke lezersbrieven met klachten over de regering.

Van meet af aan heeft Al-Sabah Al-Jadeed te kampen gehad met tegenwerking op het gebied van distributie, papierinkoop en acquisitie. Daardoor is het tot op heden onmogelijk gebleken om de oplage of de prijs van de krant te verhogen. De krant heeft hierdoor tonnen aan inkomsten verloren. Om de verliezen tijdelijk te dekken, heeft de krant aangeklopt bij Stichting DOEN.

Vier weken na de oprichting van Al-Sabah Al-Jadeed vond er een mislukte ontvoering plaats van hoofdredacteur Ismael Zayer, waarbij zijn lijfwacht en chauffeur werden vermoord. Tot op de dag van vandaag staan in de ontvangsthal de kalashnikovs binnen handbereik. En nog steeds kunnen de journalisten niet alles opschrijven wat zij weten. Niettemin heeft Al-Sabah Al-Jadeed alleen al met zijn uitputtende reeks artikelen over de grondwet een nieuwe standaard gezet voor de Iraakse dagbladjournalistiek.

Na een lang gevecht zijn in Irak een onafhankelijk nationaal persbureau, een mobiel trainingscentrum voor journalisten en een democratische vakbond van de grond gekomen. Dat is mede te danken aan de inzet van Civil Pillar, een centrum voor steun aan nieuwe Irakese organisaties. Civil Pillar is partner van Hivos.

Civil Pillar en Al-Sabah Al-Jadeed maken zich momenteel samen sterk voor een steunfonds voor onafhankelijke media. Want de ruim tien televisiezenders, tientallen radiostations en nog veel meer dag- en weekbladen zijn praktisch allemaal in handen van politieke partijen en buitenlandse regeringen. Juist omdat de Irakezen niet geïnteresseerd zijn in hun kranten en programma's, gunnen deze suikerooms de onafhankelijken het licht in de ogen niet. Het is eigenlijk een wonder dat er nog onafhankelijke media zijn.