Winternachten in de tropen

september 2005 -

"Het is een hele troost bamboe te zien bewegen in de wind," vertelt Ellen Ombre vanuit het tropische Bandar Lampung op Sumatra. Ze is betoverd. De schrijfster maakt in het gezelschap van drie collega's een literaire rondreis door Indonesië.

Het politiek-cultureel centrum Utan Kayu uit Jakarta organiseert van 24 augustus tot 5 september een serie internationale literatuurfestivals, in samenwerking met Winternachten Overzee. De Surinaams-Nederlandse auteur Ellen Ombre is een van de buitenlandse gasten; de anderen zijn Frank Martinus Arion uit Curaçao, Antjie Krog uit Zuid-Afrika en Ramsey Nasr uit Nederland. Samen met meer dan twintig Indonesische schrijvers en dichters houden zij lezingen in Bandar Lampung, Bandung en Jakarta.

"Het is hier uitstekend georganiseerd," laat Ombre halverwege de tournee weten. Haar voordrachten in het Nederlands blijken bijvoorbeeld voor het internationale publiek geen probleem, want ze worden gelijktijdig vertaald in het Engels en Bahasa Indonesia. "Het is mooi om te zien hoe kunst voor iedereen toegankelijk kan zijn," zegt ze enthousiast.

Nooit eerder bezocht de schrijfster van een roman, artikelen,
verhalenbundels en reisverslagen de Gordel van Smaragd. "Ik ben erg onder de indruk van de beschaving van de Indonesiërs," vertelt ze. De enorme archipel kent diverse culturen, talen en godsdiensten ook grote maatschappelijke problemen, zoals armoede en politiek geweld. Desondanks - of misschien wel juist daarom - treden de mensen elkaar bijzonder respectvol tegemoet. Ombre: "Men acht een ander hoog."

Ook in haar publicaties heeft ze een scherp oog voor omgangsvormen en confrontaties tussen verschillende culturen. Zo geeft de verhalenbundel Valse Verlangens uit 2000 een ontroerend en vaak ontluisterend beeld van relaties tussen Afrikanen, Surinamers en Nederlanders, via handel en toerisme. Ze kan dus heel goed uit de voeten met het thema van het afsluitende festival in het Teatre Utan Kayu te Jakarta: 'Living together.'

Tot slot noemt Ellen Ombre nog een reden waarom ze zo gecharmeerd is van Indonesië: " Het zijn de tropen. Met al die planten die ik herken uit mijn jeugd in Suriname." Toch weet ze haar loftuitingen vooralsnog te relativeren: "Ik ben hier op bezoek, ik woon hier niet. Het is als een verliefdheid - dan lijkt alles mooi."