Jonge kunstenaars in Moldavië

april 2006 -

In de Moldavische hoofdstad Chisinau staat galerie AoRTa, het enige centrum voor moderne kunst dat het land rijk is. De Nederlandse fotograaf Ron Sluik en kunsthistorica Irina Grabovan zijn de curatoren. In oktober 2005 hebben zij, in opdracht van de Pedagogische Universiteit van Chisinau, een lesprogramma opgezet voor jonge fotografen. Bloeiende bloemen in de moderne kunst aan 'de nieuwe grens van Europa'?

AoRTa's programma is razend populair onder studenten van verschillende kunstdisciplines. Vanwege de grote opkomst moet de galerie noodgedwongen studenten weigeren. Sluik: "In tegenstelling tot de generatie voor hen, zijn deze veelbelovende jonge kunstenaars 'vrij' van communistische denkbeelden opgegroeid. Het onderwijs sluit daar alleen totaal niet op aan: hun professoren kwamen nooit verder dan Dada." Daarom organiseert Sluik gastcolleges met buitenlandse kunstenaars. "Zij dragen een hedendaagse visie over moderne kunst uit. Zo groeit, ook door het gebruik van internet, een nieuwe generatie op, wiens werk reflecteert aan het Westen - of aan wat zij menen dat het Westen is."

image

Zelfportret van Moldavische kunstenaar Alexander Tinei

Volgens Sluik heeft Moldavië nog een lange weg te gaan. "De jonge generatie wil wel, maar kan niet zoveel. Neem de taal: samenwerking tussen studenten is vaak onmogelijk, omdat een deel alleen Russisch en een deel alleen Roemeens spreekt. Er bestaat wel een Unie van Jonge Kunstenaars, maar de voorzitter studeert in Parijs. Toch is er reden voor optimisme: het Soros Cultural Centre of Arts in Chisinau verstrekte de afgelopen jaren buitenlandse studiebeurzen aan kunstenaars, die vervolgens nooit meer terugkeerden. Maar de jonge generatie ziet Moldavië wél als plek om zich te ontwikkelen."

Sluik ziet hier een grote rol weggelegd voor op Oost-Europa gerichte organisaties als de oostenrijkse organisatie Kulturkontakt, die steeds meer willen investeren in deze nieuwe grensregio van Europa. "Laat hen één internationale culturele instantie oprichten die de kunstenaars gemeenschap ondersteunt. Bouw nieuwe tentoonstellingsruimten en ontwikkel het kunstonderwijs. Dan heeft het jong talent reden om weer terug te keren naar Moldavië en zich hier te ontplooien."