Glaswerkplaats in Kenia: scheppingsdrang en werkvoorziening

augustus 2006 -

In de glaswerkplaats van Kitengela in Kenia werkt de Arnhemse vormgever Arnout Visser sinds 2000 met lokale glasblazers aan zijn project Bushglass. Het gemaakte gebruiksglas wordt in Kenia en Europa tentoongesteld en verkocht.

De glaswerkplaats werd zo'n tien jaar geleden gesticht door Anselm Croze, een Keniase Duitser. Zijn hippie-ouders strandden ooit bij Kitengela, een dorp in de buurt van Nairobi. Croze schoolde werkloze mannen uit de regio om tot glasblazer en bezorgde ze zo een gezinsinkomen. Hij selecteerde een dwarsdoorsnede van de Keniase bevolking, inclusief Masai. Omgerekend verdient men drie tot vijf euro per dag, een meer dan gemiddeld inkomen. Voor zijn project betaalt Visser zijn medewerkers zelf, als deel van het ook door hem gefinancierde meerjarenproject. "Niet als ontwikkelingshulp. Meer als een beetje idealisme en een hoop scheppingsdrang."

"Zo’n project als Bushglass slaagt alleen als je regelmatig terugkomt," vertelt Visser. "Ik leer de blazers meer samen te werken, zodat ze technisch gecompliceerde en commercieel interessantere glasvormen kunnen maken. Mijn ontwerpen schets ik op een schoolbord. Drank en versnaperingen erbij, samen een tactiek verzinnen. En grappen maken. Met plezier maak je namelijk mooiere dingen."

photo

Drie artikelen uit de glaswerkplaats van Kitengela

Kenia zucht onder de nutteloze gulheid uit het Westen, dat versleten kleren, afgetrapt schoeisel en oude brillen stuurt. Bijgevolg raakten de lokale kleermakers, schoenmakers en het beetje eigen industrie brodeloos. Visser deed een tegenzet en liet een lampenkap maken van westerse brillenglazen. Massa’s gedumpte Coca-Colaflesjes en de antivriesblauwe Bombay Sapphire ginflessen, werden door de Bushblazers getransformeerd tot karaffen, vazen en een ouderwetsige bureaulamp. Uit bruin bierglas en blauwe Sapphire rijgen ex-prostituees kralenkettingen.

In Kenia vallen vijf- tot zeshonderd aidsdoden per dag met vele aidswezen als gevolg. Met condoomobjecten tracht Visser het taboe op het gebruik van dat voorbehoedmiddel te doorbreken. Een glazen condoommal, tevens dildo en vaasje doop je in latex. Na enige uren drogen rol je het zelf gemaakte condoom er vanaf. “Ondertussen hebben de makers met hun families zo’n vaasje al grinnikend uitgebreid besproken.”

Bushglass is t/m 8 oktober te zien als onderdeel van de expositie Wereldverbeteraars in het Nationaal Glasmuseum, Leerdam.