De Universiteit van Leiden onderzoekt met World Art Studies het kolonialisme in de kunstgeschiedenis.

Studie naar de dekolonisatie

augustus 2006 -

Kolonisatie, is dat eigenlijk nog een issue? Je zou denken van niet. De Europese koloniale mogendheden zijn hun schatten toch al lang kwijt? Maar wat te denken van de vele Marokkaanse openbare voorzieningen die nu in Spaanse en Franse commerciële handen zijn? Dat Frankrijk anno 2006 een nieuw museum opent dat artefacten van niet-westerse culturen tentoonstelt, als een van de Grands Travaux van Jacques Chirac? Dat onze regering mensen met een andere achtergrond wil 'inburgeren'? Of het nu post- of neo- is geworden, het woord koloniaal is nog steeds van toepassing op ons huidige tijdgewricht.

Oorzaak is de imperialistische gedachte van weleer: het moderne, verlichte westen mag verre landen en hun volkeren overheersen en zich te goed doen aan alle goeds dat de aarde daar voortbrengt. Onvoorzien was natuurlijk dat de westerse en de andere volkeren elkaar in zo grote getale zouden tegenkomen in de straten van Europa.

Echte interesse in de ander krijgt nauwelijks ruimte, in de publieke opinie althans. De angst voor de onbekende ander is zo diep geworteld in het collectieve bewustzijn dat er heel wat voor nodig is om dat te veranderen. Wat zou dat kunnen zijn?

Aan de Universiteit van Leiden is men onlangs alvast begonnen met het herschrijven van de kunstgeschiedenis. Want is die niet even vertekend als de rest van onze machtsgeschiedenis? Professor Kitty Zijlmans van de Universiteit van Leiden wil met World Art Studies een einde maken aan het eurocentristische denken, door eerst bloot te leggen hoe we dat precies doen: alleen Picasso wordt geprezen om zijn kunstwerken die zijn beïnvloed door Afrikaanse maskers, de makers van zijn inspiratiebron blijven anoniem. Hetzelfde geldt voor Henry Moore die de eer opstreek voor zijn Reclining Figures, gezien in de Mexicaanse beeldhouwkunst.

De Picasso’s, Moore’s én hun originelen blijven gevangen in een koloniaal kader zolang het verhaal van de andere kant niet is geschreven.