Iraanse filmer Mohammed Shirvani verwacht meer vrijheid voor kunstenaars

februari 2006 -

Op een zanderig weggetje fietst een oude man in het desolate landschap. Op zijn fiets is een grote rode vlag geplaatst. Om zijn schouder hangt een megafoon. Het is Mir Qanbar, kandidaat voor de presidentsverkiezingen in Iran. De Iraanse cineast Mohammed Shirvani maakte een tedere documentaire over hem. De film werd mede gefinancierd door het Hubert Bals Fonds.

President Mir Qanbar (Raeis jomhur Mir Qanbar) is een humoristisch portret waarin Mir Qanbar gelijk een Don Quichot over het Iraanse platteland trekt. De moeilijk lopende Seifolla is zijn Sancho Pancha. Hij helpt met zijn ezelswagen, omdat fietsen toch wat lastig is voor de oude heer. Het duo benadert landarbeiders en schaapherders en deelt foldertjes uit. Mir Qanbar belooft Seifolla alvast een post als minister van Gezondheid.

foto

Still uit President Mir Qanbar

"Het grenzeloze optimisme van Mir Qanbar sprak mij erg aan. Hij deed al vijf keer eerder mee aan de verkiezingen, maar kreeg nooit meer dan een handjevol stemmen," vertelt Shirvani glimlachend. De regisseur is te gast op het Internationale Film Festival in Rotterdam, waar zijn inmiddels in Japan bekroonde documentaire op het programma staat "Op het festival in Locarno was ik samen met Mir Qanbar en werd hem gevraagd waarom hij deze nutteloze campagne voerde. Waarop hij antwoordde 'Je kunt beter nutteloze dingen doen, dan helemaal niets.' Die uitspraak had ik graag in de film gehad."

Shirvani maakt deel uit van een nieuwe generatie regisseurs uit Iran waar de cinema faam verwierf dankzij Makhmalbaf, wiens dochter ook filmt, en Kiarostami. "Ik begon films te maken na de revolutie van 1979. Kiarostami is van groot belang geweest met zijn heldere stellingname tegen het toenmalige bewind dat strenge censuur toepaste. Tijdens het Khatami-bewind werden de omstandigheden niet beter, want hij maakte niet waar wat hij had beloofd. We hebben nu een ultrarechtse regering, die overigens vooral bestaat uit mensen als Mir Qanbar, maar zij voelen wel de druk van het volk, dat hunkert naar meer vrijheid. Ik denk dan ook dat er ondanks de huidige president Ahmadinejad nu meer vrijheid voor kunstenaars komt. Ten tijde van Khatami konden sommige films niet op het festival in Teheran vertoond worden. Nu wel. Ik ben voorzichtig optimistisch."