Het belang van cultuur in maatschappelijke omwentelingen

mei 2006 -

Wat is de waarde van cultuur en de kunsten in internationale samenwerking? De zojuist verschenen publicatie Culture at the Heart of Transformation graaft in de ervaringen van zeven landen, waar Pro Helvetia en het Swiss Agency for Development and Cooperation (SDC) het Zwitserse Culturele Programma Zuidoost Europa en Oekraïne (SCP) opzetten. De studie houdt het midden tussen een programma-evaluatie en een 'best practice'-publicatie. De hele projectcyclus - van doelstellingen tot resultaat en aanbevelingen - komt aan bod.

image

Het SCP ging zes jaar geleden van start als een uitwisselingsproject tussen Zwitserland en het oosten van Europa. Een nieuwe fase brak in 2002 aan toen Pro Helvetia het programma uitbreidde. Zeven landen - Albanië, Bosnië-Herzegovina, Bulgarije, Macedonië, Servië en Montenegro, Roemenië en Oekraïne - nemen inmiddels deel aan het SCP. De vijftien lopende projecten beslaan minstens drie jaar en hebben een budget van rond de 200.000 euro. Inhoudelijk sluiten ze aan bij de artistieke en culturele prioriteiten die het SCP voor elk land uitstippelde. Belangrijk is de capaciteitsopbouw van de partnerorganisaties.

De deelnemende landen hebben in elk geval één ding met elkaar gemeen: ze maken een grootscheepse transformatie door - van communisme naar democratie. Dat is een creatief proces, zo stelt de studie, vandaar dat de kunsten zo’n belangrijke rol spelen.
Cultuur moedigt het debat aan, waardoor de civiele maatschappij versterkt. Zo steunt het SCP de organisatie Confluent Margins die het culturele centrum Tockka in Skopje opende. Een ander voorbeeld is het project Small Door in Macedonië, dat een multimediakunstcentrum in Tetovo oprichtte om een brug te slaan tussen etnische Albaniërs en Macedoniërs. In 2003 steunde SCP de organisatoren van Jazz Fest Sarajevo met de oprichting van Gramofon, het eerste cd-label van Bosnië-Herzegovina.