Afrikaanse opera in de lift

mei 2006 -

De combinatie Afrika en opera is minder buitenaards dan het lijkt. De hoofdingrediënten - vertellingen, zang, dans, muziek en drama - vormen immers de basis van de Afrikaanse cultuur. Het opmerkelijke is vooral dat het zo lang heeft geduurd eer er zoiets als Afrikaanse opera is ontstaan. Aan de droogte is een einde gekomen. Vorig jaar won de operafilm U-Carmen eKayelitsha de Gouden Beer in Berlijn. In november gaat in Mali het door het Prins Claus Fonds gefinancierde Sahel Opera Project in première. En na succesvolle toernees door Amerika en Zuid-Afrika is de Zuid-Afrikaanse productie Princess Magogo deze maand in Nederland te zien.

photo
niet beschikbaar

De allereerste geheel zwarte Zuid-Afrikaanse opera was Die Zauberflöte, opgevoerd in 1995. Vervolgens kreeg Faust een Zulu-bewerking, compleet met lokale koorzang en orkest. “Daarna wilden we een Afrikaans genre ontwikkelen,” vertelt Sandra de Villiers van African Renaissance Opera Productions (AROP), dat Princess Magogo op de planken brengt.
Op instigatie van Professor Mazisi Kunene van de Universiteit van KwaZulu-Natal koos De Villiers voor het verhaal van prinses Magogo, de beroemde vrijgevochten moeder van de politicus Mangosuthu Buthelezi.

Voor mezzosopraan Sibongile Khumalo was het niet moeilijk zich in de rol van Magogo in te leven. Als klein meisje moest zij aan de voeten van de legendarische Zulu-prinses zitten en luisteren naar haar voordrachten.
Prinses Magogo overleed in 1984. Waar er misverstanden of onduidelijkheden waren, sprong Buthelezi in hoogsteigen persoon bij.

AROP is multicultureel in de breedste zin van het woord. De sloppenwijken van Bloemfontein, het naburige Botswana, de Oostkaap, de intelligentsia van Durban en het platteland van KwaZulu-Natal zijn vertegenwoordigd. Het orkest staat onder leiding van de Engelsman Jeremy Silver.
Suggesties dat AROP simpelweg Europese opera een Afrikaans tintje heeft gegeven spreekt De Villiers tegen. “Onzin. Je ontkomt niet aan de invloeden van je omgeving,” zegt de Afrikaanstalige. “Europa is op zoek naar nieuwe stemmen. Wellicht komen die van dit continent.”