"Community art is een internationale hype"

november 2006 -

"Community art ontstaat als kunstenaars in de uitvoering en distributie van hun artistieke creatie nauw samenwerken met specifieke groepen in de samenleving die meestal geen of beperkte toegang hebben om deel te nemen aan kunst." Eugene van Erven is een van de initiatiefnemers van het Community Art Festival dat van 23 tot en met 26 november in Utrecht plaatsvindt. Thema van het festival en de daaraan gekoppelde werkconferentie is 'Kunst in mijn buurt'.

photo

"Community art is een internationale hype", zegt Van Erven. Hoe dat komt is niet helemaal duidelijk. "Vaak vindt deze kunst zijn oorsprong in maatschappelijke onvrede en de wil om daar iets aan te doen. Zo ontstond op de Filippijnen een enorme hausse in community art tijdens de laatste maanden van het bewind van president Marcos. We zien de laatste jaren dat er onder kunstenaars steeds meer mensen zijn die zich druk maken om misstanden in de samenleving. Zij gebruiken kunst als middel om daar, soms juist samen met mensen die met die misstanden te maken hebben, uiting aan te geven. Maar ook is het zo dat kunstenaars soms met hun autonome kunst niet succesvol zijn en andere wegen zoeken om hun kunstenaarsschap inhoud te geven.

Een andere factor van belang is dat we steeds meer zien dat politici hun greep op de samenleving dreigen te verliezen en tot het inzicht komen dat kunst een goed middel is om sociale cohesie te stimuleren. Dat heeft als nadeel dat daarmee de kunst soms slechts als sociaal instrument wordt gezien. Dat noemen ze in Engeland social engineering.

Een ingewikkeld vraagstuk bij community art is de waardering van de artistieke prestatie. Een toneelstuk dat gemaakt wordt in een achterstandsbuurt met wijkbewoners als acteurs is niet te vergelijken met toneel van grote gesubsidieerde gezelschappen. Grootste verschil is dat bij community art het proces van de artistieke creatie nadrukkelijk onderdeel is van het kunstwerk."

Het programma van 'Kunst in mijn buurt' is dit jaar gewijd aan podiumkunst en omvat Nederlandse gezelschappen als Stut theater, Le Grand Cru, Growing up in Public, maar ook groepen uit Macedoni�, Mexico, Cuba, Frankrijk en Ecuador. Komende jaren zullen in Utrecht festivals over community art volgen met beeldende kunst, fotografie en video als thema. 'Kunst in mijn buurt' is onderdeel van de Vrede van Utrecht en wordt onder meer gesteund door de European Cultural Foundation, Hivos en Stichting DOEN.