Arabische PEN wil uitwisseling met het Westen

november 2006 -

PEN-centra verspreiden zich over de Arabische wereld. PEN (Poets Essayists Novelists) is een internationale, onafhankelijke schrijversorganisatie die zich inzet voor het vrije woord, met vestigingen in verschillende landen. In 2004 schoof de Deense PEN een Algerijns lid naar voren in het internationale PEN-bestuur, aangezien de Arabische wereld nauwelijks was vertegenwoordigd. Er waren destijds alleen PEN-centra in Egypte, Algerije en een heel passieve in Libanon; daarnaast stonden de Palestijnse gebieden en Marokko op het punt van start te gaan.

"De internationale agenda werd gedomineerd door de tegenstellingen tussen de Arabische wereld en het Westen. We wilden praten met - niet tegen - de Arabische wereld," zegt Anders Jerichow, hoofd van de Deense PEN.

De Arabische centra waren meer geïnteresseerd in een dialoog met het Westen dan met hun Arabische buren, met wie zij geregeld in contact konden staan. Zij wilden een uitwisseling van culturen om nieuwe ideeën uit het Westen te krijgen in ruil voor Arabische perspectieven.

"Bovendien was het makkelijker voor de Arabische landen om met Scandinavische landen van doen te hebben dan met de super- of koloniale machten", zegt Anders Jerichow.

Eerdere PEN-centra konden niet bestaan in landen als Iran, Irak, Syrië en Tunesië, vanwege de onderdrukkende regimes en een gebrek aan een culturele omgeving.

"Literaire kringen in Arabische landen waren vrij klein en de wederzijdse kennis van literatuur in de Scandinavische en Arabische landen was gering als gevolg van het kleine aantal boekvertalingen. Trouwens, de publicatiemogelijkheden voor de kleine Arabische uitgevers waren beperkt. Economische redenen, gecombineerd met het gebrek aan Westerse interesse in de Arabische literatuur veroorzaakten onwetendheid aangaande elkanders culturen", zegt Jerichow.

Financiering van de samenkomsten van de Scandinavische en Arabische partners komt voort uit het Deens-Egyptische Dialog-centrum in Cairo. Daarnaast zal de Anna Lindh-stichting uiterlijk in 2007 zeer waarschijnlijk een congres in Algerije financieren over het vertalen van boeken uit beide delen van de wereld. Een algemeen boekproject, Mirrors of perception, over de wijze waarop elkaars cultuur in de literatuur wordt weergegeven zal vroeg in 2007 uitkomen. Ook zal een website in het Engels en het Arabisch worden gelanceerd over het Scandinavisch-Arabische initiatief. Uiteindelijk zullen nieuwe PEN-centra opengaan in Jordanië en Tunesië, na het volgend PEN-congres in Senegal in 2007 en later in Irak, de Verenigde Arabische Emiraten en Bahrein.