Farid Belkahia over het Parijse Musée du Quai Branly

oktober 2006 -

In Parijs is eind juni 2006 een nieuw volkenkundig museum geopend, het MQB oftewel het Musée des Arts Premiers. Hoogstwaarschijnlijk zal het ooit de naam van zijn stichter dragen, Jacques Chirac. Het spectaculaire gebouw van Jean Nouvel prijkt aan de Seine. Binnen is het schemerdonker. Verzamelingen van oude volkenkundige musea zijn er bijeengebracht en duizenden culturele artefacten van buiten Europa worden er uitgelicht. Doel: deze 'eerste' kunsten in ere herstellen. De Europese bezoeker kan er exotische reizen maken of herbeleven. Anderen vinden er een thuis uit vervlogen tijden terug. Alle mooie woorden van de directie ten spijt laaide er bij de opening een golf van kritiek op: het MQB zou een neokoloniaal prestigeobject zijn dat zijn ware aard verstopt onder een idealistisch vocabulaire.

photo
niet beschikbaar

Ik bezocht het museum met de Marokkaanse beeldend kunstenaar Farid Belkahia (1934). Ondanks alles is hij positief gestemd. "Niemand kan er toch tegen zijn om herinneringen te bewaren. Natuurlijk is dit museum een politiek project. President Chirac houdt er een strategische agenda op na. En dat is begrijpelijk, want het belang om de dominante cultuur te redden, is groot. Politici zetten kunst in als er problemen zijn. Dat er sprake is van een culturele tegenbeweging, is voelbaar. Ik voorzie dat de vernieuwing van de westerse samenleving zal plaatsvinden via de zogenaamde 'eerste' culturen. Het museum kan een brug vormen tussen die traditionele culturen en het hier en nu."

Belkahia

Farid Belkahia, foto Brahim Alaoui

Hoe zou Belkahia het doen? "Allereerst moet de actualiteit een plek krijgen in de etnografische musea. Daarnaast vind ik het belangrijk om jonge kunstenaars bewust te maken van hun culturele identiteit. Onder druk van de globalisering lijken velen zich te plooien naar de behoefte van de westerse kunstwereld. Dat heeft een vervlakkend en uniformerend effect. Iedereen neemt zijn eigen bagage mee, en die diversiteit is een rijkdom."