Medefinanciering: cultuur incasseert rake klappen

oktober 2006 -

Tientallen Nederlandse organisaties doen aan ontwikkelingssamenwerking. Hun werk varieert van gezondheidszorg tot huizenbouw en een aantal ontplooit cultuuractiviteiten. Zij worden grotendeels gefinancierd door de overheid. Die subsidie wordt verstrekt onder verantwoordelijkheid van minister Van Ardenne van ontwikkelingssamenwerking.

niet beschikbaar

Alle subsidieregelingen zijn sinds dit jaar ondergebracht in het MSF, het medefinancieringsstelsel. Het MSF geldt voor vier jaar en is het resultaat van overleg met betrokken organisaties, ambtenaren en adviseurs van buiten. Om in aanmerking te komen moeten organisaties kwaliteit leveren en innovatief zijn. Ze moeten bovendien werken conform de Millenniumdoelstellingen en 25% eigen inkomsten verdienen. Critici als de rector van het Institute for Social Studies Louk de la Rive Box vinden dat die grotere chari-marktwerking vooral leuk is voor advertentiebureaus en dat het gevaar bestaat dat die beroemde verscheidenheid juist minder wordt.

Op 22 september 2006 werden de toekenningen bekend gemaakt. De grote traditionele organisaties zoals NOVIB, ICCO, Hivos en Cordaid hadden weinig te vrezen: zij ontvangen zo’n 1,6 miljard van de ruim 2 miljard euro aan subsidies. Een aantal oudgedienden heeft het nakijken: de landbouworganisatie Agromisa, onderzoeksinstelling Transnational Institute en het Medisch Comité Nederland-Vietnam krijgen niets. Een opvallende grote verliezer is het Nederlands Instituut voor Zuidelijk Afrika, NiZA.

Voor cultuur is het beeld gemengd, maar per saldo niet gunstig. De minister houdt kennelijk niet van beeld, want zowel het Hubert Bals Fonds als het Jan Vrijman Fonds – voor hulp aan filmers en documentairemakers in ontwikkelingslanden – hebben nul op het rekest gekregen. Hetzelfde geldt voor World Press Photo. Bij theater en muziek is de situatie tweeslachtig: de internationale theaterprojecten van Theatre Embassy worden wel gehonoreerd, die van het Waterhuis niet. De Music Mayday Foundation die muziek promoot in Nederland en drie Afrikaanse landen krijgt niets, de Stichting Mundial valt wel in de prijzen, na een persoonlijke interventie van de minister. Cultuur houdt natuurlijk wel een veilig onderdak bij Hivos.