Masterplan Afrikaanse kunstsector in de maak

april 2007 -

Ruim vijftig sleutelfiguren uit de onafhankelijke Afrikaanse kunstwereld kwamen begin maart 2007 bijeen in het Gorée-instituut in Senegal voor de conferentie "The ARTerial". Versterking van de kunstsector was het veelomvattende thema. De conferentiegangers stelden een sterktezwakteanalyse op die soms zeer treurig stemde. Er zijn natuurlijk veel problemen. Politieke instabiliteit in veel landen, armoede en gebrek aan kennis, ervaring en scholing zijn de belangrijkste. Daarnaast ontbreekt het aan beleid, vooral bij overheden. Daardoor blijft er een enorme afhankelijkheid van buitenlandse initiatieven bestaan. Maar er zijn ook positieve ontwikkelingen. Eigentijdse danskunst bloeit, de Afrikaanse cinema is in ontwikkeling. Dak'Art, de biënnale in Senegal, trekt een internationaal publiek. Afrikaanse muziek is mainstream geworden.

goreeinstitute.jpg

Het Gorée Instituut, locatie van de conferentie The ARTerial

Tijdens een van de sessies vertelde Ebo Hawkson van Musiga, een muziekvakbond, over het beleid in Ghana."We hebben voor onze vijfduizend leden een beleid ontwikkeld waarbij muzikanten getraind worden in managementvaardigheden, techniek, juridische zaken en digitale technieken. Dankzij lobbyen is er nu een betere auteurswet van kracht. In samenwerking met het Ministerie van Toerisme is muziek nu opgenomen in het regeringsbeleid om armoede te bestrijden. Thans wordt er onderhandeld met de Wereldbank." Dergelijke initiatieven zijn hoopgevend en dienen als voorbeeld voor veel andere Afrikaanse landen, waar samenwerking en informatie-uitwisseling, laat staan het formuleren van beleid,  onbekende verschijnselen zijn.

Een ander tastbaar initiatief waarin cultureel ondernemerschap en capaciteitsopbouw hand in hand gaan, betreft de Pamberi Trust in Harare, de hoofdstad van Zimbabwe. Het organiseert vijfhonderd optredens per jaar en ontwikkelt talloze activiteiten om artiesten te ondersteunen. Zonder subsidie. Paul Brickhill: "Artiesten worden betaald uit recettes. We voeren een woest marketingbeleid. Salarissen, huur en overhead worden gefinancierd uit horecaopbrengsten. Ontwikkelingsactiviteiten financieren we met fondsenwerving die 20% van onze inkomsten vormt."

Aan de hand van dit soort praktijkvoorbeelden en de gemaakte analyse zijn tijdens de conferentie uitgangspunten voor een actieplan geformuleerd. Kennisvermeerdering, capaciteitsopbouw, uitwisseling en lobbyen vormen de pijlers. Initiatiefnemer Paul van Paaschen van Hivos is enthousiast: "Een werkgroep van acht mensen gaat een masterplan maken voor de kunstsector in Afrika. De conferentiedeelnemers vormden een groep van hoogwaardig gekwalificeerde mensen met veel internationale ervaring. Daarnaast gaan fondsen en donororganisaties hun beleid en activiteiten beter op elkaar afstemmen om nog effectiever te kunnen zijn. Alle positieve energie in deze bijeenkomst was opwindend. Ik heb er veel vertrouwen in."

'The Arterial, conference on vitalizing African Cultural Assets' werd georganiseerd door het International Network for Cultural Diversity uit Canada, Danish Centre for Culture and Development, Strømme Foundation uit Noorwegen, Hivos uit Nederland en het Goree instituut uit Senegal. Tijdens de conferentie waren journalisten aanwezig uit Senegal, Ghana, Zambia en Zimbabwe. Hun artikelen zijn te lezen op de website van DCCD. Op de website europe now | next, een interactief debat forum, aandacht voor de conferentie in de vorm van video statements van deelnemers.