De eenheidsworst van het Nederlandse ontwikkelingsbeleid

april 2007 -

Per 1 maart 2007 heeft Marianne Bhalotra haar functie als coördinatrice van het Hubert Bals Fonds overgedragen aan Bianca Taal. Zij kijkt terug op twaalf jaar Hubert Bals Fonds en beziet de toekomst van het fonds in het licht van het nieuwe Medefinancierings-systeem 2009-2012 (MFS). Voor het eerst sinds zijn oprichting in 1995 zal het HBF geen overheidsfinanciering meer ontvangen.

"Het Hubert Bals Fonds (HBF) heeft altijd gestreefd naar culturele gelijkwaardigheid met filmregisseurs uit het Zuiden. Wij zijn op zoek naar artistieke kwaliteit waar wij geestdriftig overtuigd van raken. De voorwaarden van het fonds om financiering aan te vragen zijn daarom bewust laagdrempelig en ongecompliceerd gehouden. Deze werkwijze is succesvol en vruchtbaar gebleken.

Ikzelf heb altijd genoten van de geweldige contacten die we in de loop der jaren hebben opgebouwd met regisseurs uit de hele wereld. Veel van hun projecten bleken alleen mogelijk dankzij een financiële en morele bijdrage van het HBF. Ik haal altijd het voorbeeld aan van het schijnbaar onmogelijke filmproject West of the Tracks van de Chinese Wang Bing over de ontmanteling van de Chinese staalindustrie. Die man had honderden uren materiaal gefilmd maar zijn kritische project zou nooit door de autoriteiten in China worden geaccepteerd. Uiteindelijk kon hij met ondersteuning van het HBF een negen uur durende documentaire maken die furore maakte op internationale festivals.

westofthetracks.jpg

Still uit: West of the Tracks van Wang Bing

Ondanks alle lovende kritiek die het fonds op haar werkwijze krijgt en de internationale navolging van filmfestivals als Berlijn, Göteborg en Los Angeles zijn we in het nieuwe Medefinancieringsysteem helemaal buiten de boot gevallen. Het nieuwe beleid voor ontwikkelingssamenwerking richt zich voornamelijk op de Millenniumdoelstellingen van de Verenigde Naties. Cultuur speelt hierin tot mijn verbijstering nauwelijks een rol. In onze aanvraag voor 2009-2012 hebben wij nog geprobeerd om onszelf in het keurslijf van dit OS-stramien te wringen, maar uiteindelijk herkenden wij ons helemaal niet meer in de antwoorden die we gaven op de waslijst van vragen! Hoe moeten wij in hemelsnaam de input en output meten van een onafhankelijke Argentijnse regisseur die net zijn eerste experimentele film met steun van het HBF heeft kunnen afronden? We hebben nog een bezwaarschrift ingediend, maar we kregen wederom nul op het rekest.

Die eenheidsworst van het huidige Nederlandse ontwikkelingsbeleid is voor mij echt een verarming. Het stimuleren van identiteitsvorming, creatieve expressie en vooral van een persoonlijk zelfvertrouwen: je kunt je niet voorstellen hoe belangrijk dat is voor de veelal jonge filmregisseurs die proberen te werken binnen de politiek en economisch instabiele context van de Zuidelijke continenten.