Geen liefhebbers voor Sadc kunst- en cultuurfestival

december 2007 -

De Southern African Development Community, die bestaat uit twaalf landen in de zuidelijke punt van Afrika, heeft als blok politiek en economisch succes gehad. Maar zij is er niet in geslaagd om haar kunst- en cultuurfestival, dat begin jaren '90 werd opgezet, te behouden.

Het festival, een initiatief van de sector Cultuur en Informatie van de Sadc, had als oogmerk de cultuursector te promoten, armoede te verlichten, werkgelegenheid te scheppen, aan de economische groei bij te dragen en de gemeenschapszin in de regio op te bouwen. De bevolking zou haar gemeenschappelijke herkomst op waarde schatten en de rijke culturele diversiteit van de regio vieren. Behalve dat zij een belangrijke toeristische attractie zouden worden, werd van de artiesten verwacht dat zij samenwerkingsverbanden zouden vormen voor rendabele internationale tournees.

Het eerste evenement, een muziekfestival dat in 1995 plaatsvond in Harare, bracht musici samen van wie enkelen later een regionaal verbond vormden onder de naam Mahube. Het tweede festival, een theatergebeuren, vond in 1997 plaats in Maputo (Mozambique) en het bracht het Southern Africa Theatre Initiative voort, dat theatermakers uit de regio verenigt. In 2000 werd er een kunstnijverheidsfestival gehouden in Namibië, in 2001 een dansfestival in Harare en in 2003 een multidisciplinair festival in Zuid-Afrika.

Ondanks hun gemeten succes, slaagden de festivals er niet in publiek uit de regio te trekken. Zij werden voornamelijk bezocht door artiesten en inwoners uit de gastlanden. De regeringen van de gastlanden vonden het een belasting om artiesten te huisvesten en te voeden, en om een infrastructuur te bieden voor de festivals die een week duurden. Botswana zou het eerstvolgende festival moeten houden, maar liet dat na. Tot nu toe heeft geen enkel land zich als gastheer gemeld.

De vroegere permanente secretaris van het ministerie voor onderwijs, sport en cultuur in Zimbabwe, Stephen Chifunyise, zat in het organisatiecomité van het Sadc-festival. Hij zegt dat een gebrek aan toewijding van de regeringen, en de slechte infrastructuur in sommige lidstaten, het idee hebben laten verwateren. Ook stelt hij dat, na het multidisciplinaire festival in Zuid-Afrika, meerdere organisaties in de lidstaten met behulp van donoren nationale festivals hebben geïnitieerd. Daarmee is het Sacd-initiatief "om zeep geholpen."

"Er kwam veel bureaucratie kijken bij het runnen van het festival, omdat het was ondergebracht bij de ministeries van onderwijs en cultuur. De nationale kunstraden speelden een rol bij het selecteren van artiesten," zegt Chifunyise, die nu kunstconsulent is. "Hierdoor werden de festivals onregelmatig gehouden, werden zij niet afdoende gefinancierd en werden zij onopvallende evenementen", legt hij uit.