Verbeelding van het koloniale verleden in Broken Memory Project

juli 2007 -

Met hulp van onder meer het Prins Claus Fonds heeft een keur aan artiesten, onderzoekers, schrijvers en tentoonstellingmakers het Broken Memory Project opgezet. Het project gaat over de verbeelding van het koloniale verleden. Broken Memory bestaat uit een tentoonstelling, debatten, een filmcyclus, onderzoek en een boek. Antropoloog Bernard Müller in Parijs is coördinator, schrijver Kangni Alem van de Universiteit van Lomé een van de onderzoekers.

Wat is het belang van het Broken Memory Project? Bernard Müller: "Heel weinig mensen in Europa en in de voormalige kolonies realiseren zich dat het koloniseren van gebieden in het Zuiden gepaard ging met oorlog. Zij vergeten dat veel objecten uit het Zuiden die zij nu in Europese musea zien afkomstig zijn van roof en oorlogsbuit. Ze houden er een verdraaid beeld van de werkelijkheid van toen op na."

Kangni Alem geeft een voorbeeld: "Neem de Duitse kolonisatie van Togo in 1884. Er is nauwelijks iets in Togo dat herinnert aan die periode, op enkele graven met Duitstalige opschriften na. We hebben alleen orale geschiedenis. Maar veel Duitsers en veel Togolezen romantiseren die periode en denken dat het Duitse kolonialisme beter was dan het Franse dat erop volgde. Het Broken Memory Project vult dat beeld aan."

Is het doel van het project ook om objecten terug te krijgen naar herkomstlanden? Bernard Müller: "Niet op de eerste plaats. Toen we het project doorspraken met schrijver en Nobelprijswinnaar Wole Soyinka, zei deze dat het niet gaat om de teruggave van objecten maar om wat die objecten symboliseren. Wat is de betekenis van een object? Waar verwijst het naar? Wat vertelt het ons? Natuurlijk sluiten we teruggave niet uit, maar dat is dan het einde van een lange weg."

Een van de activiteiten van het Broken Memory Project wordt een tentoonstelling in het Nationale Museum van Mali waarin vijftien hedendaagse kunstwerken, die zijn geïnspireerd op stukken oorlogsbuit, tezamen met die buit worden tentoongesteld.

Het Broken Memory Project werd medegefinancierd door het Prins Claus Fonds.