Satyendra Pakhalé: "Humaan en duurzaam ontwerpen blijft complex"

juni 2007 -

Designer Satyendra Pakhalé kijkt terug op zijn eerste periode als hoofd van de mastersopleiding Design for Humanity and Sustainable Style aan de Design Academy in Eindhoven. De van oorsprong Indiase ontwerper voelt zich een culturele nomade. Na studies in zijn vaderland en in Zwitserland werkte hij bij Philips Design in Eindhoven. Sinds 1989 bedient hij met zijn Amsterdamse studio internationale opdrachtgevers. Ambachtelijkheid beschouwt Pakhalé als basisvoorwaarde voor een goed industrieel ontwerp, niet als romantisch stijlmiddel. Als het goed is leiden geschikte technologie en materiaalkeuze tot duurzame producten.

jun07_pakhale.jpg

De Design Academy trekt veel studenten uit de hele wereld. Pakhalé's afdeling voert samenwerkingsprojecten in niet-westerse landen uit. Kun je iemand opleiden tot een universeel, intercultureel èn duurzaam ontwerper? "Niet door een klassieke manier van lesgeven. Wel door studenten – bij mij: zeven uit westerse landen, twee uit Zuid-Amerika en een Zuid-Koreaanse – uit te dagen tot debat. De in de media gevoerde strijd-tussen-culturen vind ik primitief en tot culturele stereotypen leiden. Ontwerpers moeten sensibiliteit bezitten voor uiteenlopende, wereldwijde zienswijzen. Het is een verheerlijkend maar onhaalbaar ideaal dat een ontwerper wel eventjes wereldproblemen oplost, zoals Victor Papanek dat rond 1970 hoopte. Natuurlijk klopt iets niet wanneer nu op tien kilometer afstand van Bangalore, de Silicon Valley van India, geen vers drinkwater is. Maar tegelijk ontsluit men in Bangladesh gebieden zonder enige infrastructuur dankzij digitale communicatietechnieken. Dat zijn akelige paradoxen.

Meer mensen sterven aan overgewicht dan aan ondervoeding. Toch kan de aarde alle mensen adequaat voeden. Dergelijke kwesties los je niet op met humaan en duurzaam ontwerpen.

In essentie is de politiek er verantwoordelijk dat een samenleving mondige, geschoolde burgers telt. Humaan en duurzaam ontwerpen blijft een complex proces met functies, keuzes, beslissingen. Goed designonderwijs is meervoudig en opent perspectieven naar situaties, waar alles mogelijk is."