Musée National du Mali: kunstbehoud, onderzoek en preventie

maart 2007 -

Het Nationaal Museum van Mali is een levendige en actieve instelling die een prominente rol speelt bij het bestrijden van kunstroof en handel in cultureel erfgoed in de regio. Bram Posthumus schreef een portret van deze Prins Claus-laureaat 2006. Loop langs een hoge vierkante poort waar altijd water vanaf valt en je staat in een grote lommerrijke tuin. Een kunstmatig beekje vloeit terug naar de poort en verbeeldt de Niger, levenslijn van Mali. Enkele beroemde gebouwen (de moskee van Djenné) zijn in de tuin op schaal nagebouwd. De expositiezalen, het café en de bibliotheek, gebouwd in de stijl van de regio, ademen diezelfde eeuwenoude rust.

AchitectureEntreeduMuseeNat.jpg

Musee National du Mali. Copyright: Prince Claus Fund

Het Nationaal Museum van Mali zit sinds 1981 in deze mooie ruime jas. Het instituut doet aan research maar het stelt natuurlijk vooral ten toon. Drie ruime en fraai belichte zalen dragen ieder hun eigen thema.

De zaal voor de archeologie laat met nagebouwde nederzettingen en een veelheid van voorwerpen zien hoeveel duizenden jaren dit land al een kruispunt van handel is, met zijn armen uitgestrekt naar Spanje, naar Egypte en - natuurlijk - langs de rivier. In de zaal met rituele kunst staan de maskers, beelden en andere zaken die gebruikt zijn door de vele volken die hier wonen - en dat zijn er meer dan de Dogon. En in een monumentale ruimte van zevenhonderd vierkante meter hangen voorwerpen uit Mali's eeuwenoude textielcultuur. Basin, de basisvorm, bogolan, de ruwe kleden en natuurlijk de grootse gewaden.

Er zijn nogal wat voorwerpen thuisbezorgd door de Franse douane. Kunstroof is een enorm probleem maar het museum doet volop aan bewustwording: "dit is ons nationale erfgoed - verkwansel het niet." Maar kunstrovers zijn niet eenvoudig te stoppen en dan is er gelukkig de wet. Het clandestien uitvoeren van archeologische voorwerpen en erfgoedkunst is in Mali strafbaar.

In 2006 won het museum de Prins Claus Award als erkenning voor zijn werk in cultuurbehoud en de rol die het speelt bij cultuur en ontwikkeling. Regelmatig zoekt het moderne leven zelf deze plek op. Bij terugkeer aan de waterpoort staat een radio te bonken, ernaast een camera. Strakke T-shirts, snelle petjes, zonnebrillen mimen een nieuwe rapvideoclip. Het Nationaal Museum is een van de favoriete decors in de stad.