Check List: omstreden Afrikaans project tijdens Biënnale in Venetië

mei 2007 -

Nooit eerder kreeg Afrikaanse hedendaagse kunst zo'n prominente plek op de Biënnale van Venetië, die op 10 juni 2007 voor de 52ste keer opent. Maar met een verhit debat binnen de Afrikaanse kunstwereld over de deelname op zich van 'Afrika' aan Venetië, en de selectieprocedure voor het Afrikaanse paviljoen, is de deelname van het continent in een controverse verwikkeld.

De biënnalejury onder leiding van Robert Storr selecteerde het project Check List, dat is gebaseerd op de Sindika Dokolo African Collection of Contemporary Art. Deze collectie, die in bezit is van de Kongolese zakenman Sindika Dokolo en als thuisbasis de Angolese hoofdstad Luanda heeft, omvat momenteel 500 werken van 140 kunstenaars uit 28 Afrikaanse landen. Curatoren van Check List zijn de Angolese kunstenaar Fernando Alvim en de in Frankrijk woonachtige Simon Njami uit Kameroen, voorheen artistiek directeur van de reizende kunsttentoonstelling Africa Remix.

De kritiek op Check List richt zich op de 'onsmakelijke' politieke en zakelijke activiteiten van de mensen achter de collectie, aldus een artikel dat eind februari in Artnet News verscheen. Sindika Dokolo's vader was bankier en oprichter van de Nouvelle Banque de Kinshasa (NBK), die zijn rijkdom verwierf via 'maffia-achtige' praktijken tijdens de Mobutu-dictatuur. Dokolo trouwde in 2002 met Isabel dos Santos, de dochter van de Angolese president en eigenares van een imponerend zakenimperium. Zo bezit zij een flink aandeel in de diamantenfirma's, die journalist Rafael Marques in zijn rapport The Stones of Death verantwoordelijk houdt voor mensenrechtenschendingen in het noordoosten van Angola.

Sindika Dokolo is eveneens de voornaamste begunstiger van de Triënnale van Luanda, een driejarig kunstevenement, georganiseerd door Fernando Alvim, dat in de Angolese hoofdstad gaande is. Zelf ziet Alvim zijn samenwerking met de rijke kunstverzamelaar als een voorbeeld van "de waardevolle bijdrage die een privé-onderneming kan leveren" aan de realisatie van grote kunstevenementen in Afrika, zo hield hij eind vorig jaar het congres van de International Association of Art Critics in Parijs voor. Check List beoogt in Venetië een "geïnformeerd en onderscheidend perspectief op huidige kunst van Afrika en de Afrikaanse Diaspora" te presenteren.