Jonge kunstenaars in Peru

mei 2006 -

Hedendaagse kunst is een term die een andere betekenis krijgt wanneer je als jonge kunstenaar woont en werkt in een ontwikkelingsland als Peru, waar nauwelijks sprake is van een politiek beleid voor hedendaagse cultuur en het kunstcircuit relatief beperkt is. Een reportage van Jeroen van der Zalm en Gabriela Hengeveld.

Cusco: Richard Peralta

In Cusco werd generaties lang kunst gemaakt met een sterk regionaal karakter, die vaak gericht was op een herwaardering van de Indiaanse cultuur. Tegenwoordig loop je in Cusco vanuit een koloniale kerk zo het internetcafé in, hoor je op elke straathoek vijf internationale talen spreken en heeft het toerisme de Indiaanse cultuur tot folklore gedegradeerd. Richard Peralta geeft les op de enige kunstopleiding van de stad: de Escuela de Bellas Artes. Als kunstenaar probeert hij een antwoord te formuleren op deze spagaat tussen de moderne informatiemaatschappij en de folklorisering van de lokale cultuur. "De laatste jaren zie je dat steeds meer jonge kunstenaars zich in performance en nieuwe media bezig houden met de regionale cultuur, maar in Cusco is daar totaal geen markt voor. Er zijn nauwelijks serieuze kunstgaleries en het museum voor moderne kunst toont vooral de pittoreske kunst die ook op straat wordt verkocht. De hoofdstad Lima is dan noodgedwongen een referentie, wil je kunnen verkopen en tentoonstellen."

Cusco: Natalia Edem Lizárraga

Natalia Edem Lizárraga erkent ook dat Lima eigenlijk de enige mogelijkheid is om als jonge kunstenaar je werk te verkopen. Maar dat wil niet zeggen dat zij Lima als artisieke referentie ziet: zij kijkt momenteel juist de andere kant op. Het Peruaanse oerwoud interesseert haar vanwege de uitbundige natuur en de kleine gemeenschappen met hun symbolische en mythische tradities. "Daar hoop ik een veel vrijere en individuelere omgeving te vinden dan in Cusco, waar het werken in een collectief vaak de enige mogelijkheid is om als kunstenaar projecten gerealiseerd te krijgen."

Lima: Miguel Andrade

Lima heeft als hoofdstad het voordeel dat er een evenwel beperkt kunstcircuit bestaat met galeries, moderne kunstmusea en diverse kunstopleidingen. Maar de verleiding om commercieel te gaan werken en te produceren voor de internationale kunstmarkt is hier groot. Miguel Andrade: "Vanuit het Westen bestaat er vooral interesse in het exotische karakter van kunst uit Peru. Ik wil in mijn werk uitstijgen boven een specifieke of regiogebonden Peruaanse kunst. Ons land is constant in beweging, vooral door interne en externe migratie. Daarom wil ik over grenzen en classificaties heen kijken."

Lima: Valeria Ghezzi

Als derde-generatiemigrant, afkomstig uit Zwitserland, onderzoekt Valeria Ghezzi wat haar nou precies met Peru verbindt. Haar video-performance La raíz infinita gaat over de geïmporteerde plant Tamarix die met zijn honderden meters lange wortels een bedreiging vormt voor inheemse plantensoorten. "Ethiek en kunst met een educatief karakter zijn voor mij heel belangrijk. Ik wil wat te zeggen hebben over de moeilijke sociaal-economische context van Peru. Die kunnen wij als jonge kunstenaars in ons werk nou eenmaal niet negeren."

foto's: Gabriela Hengeveld