Schildertraditie helpt bij wederopbouw Sichuan

augustus 2008 -

Eén tent springt in het oog, tussen de onderkomens in het dorp Zundao, het epicentrum van de aardbeving die in mei 2008 de Chinese streek Sichuan trof. Hij is versierd met kleurrijke schilderingen. Binnen laat Zhang Shengyi, omringd door een dozijn dorpelingen, zien hoe hij een tekening van de oeroude Chinese oorlogsgod Guan Yu invult met waterverf. Dergelijke afbeeldingen, meestal met levendige mythologische figuren en sprekende kleuren, worden in China 'nieuwjaarsschilderingen' genoemd. Zij komen oorspronkelijk uit Sichuan.

Schilder Zhang Shengyi

Tijdens het Chinese nieuwjaar worden ze opgehangen om onheil af te weren. Zhangs familie staat in de regio al sinds de 19de-eeuwse Qing-dynastie bekend om haar uitmuntende werk. "We hielden het ambacht altijd binnen de familie", zegt Zhang, "maar door de ramp ben ik tot de overtuiging gekomen dat we ons vakmanschap met meer mensen moeten delen. Dat is de beste manier om onder de huidige omstandigheden aan de kost te komen."

Het idee ontstond bij OFAD, een organisatie uit Beijing die zich bezighoudt met de ontwikkeling van volkskunst. Na de aardbeving nam OFAD contact op Zhang. Het plan is een keten op te zetten – schilderen, tentoonstellen en verkopen – door de overlevenden uit de dorpen basale schildervaardigheden bij te brengen. De schilderingen zullen worden verkocht in galeries in grote steden als Beijing en Sjanghai. Hu Yulian, directeur van OFAD vertelt dat Zundao is gekozen als proefdorp. Als het project slaagt wordt het uitgebreid naar naburige dorpen, die eveneens zwaar getroffen zijn.

Waarom nieuwjaarsschilderingen? Hu geeft meerdere redenen. Alle huizen in het dorp zijn beschadigd en de dorpelingen zijn ondergebracht in tenten. Deze situatie, die nog wel twee jaar kan voortduren, maakt het onmogelijk om een geavanceerde bedrijfstak op te zetten. Nieuwjaarsschilderingen hebben een laag instapniveau. Daar komt bij dat het genre in heel China populair is, maar vooral in ontwikkelde kuststeden als Sjanghai. Yang Huan, adjunct-directeur van de Yulan-galerie voor volkskunst in Sjanghai organiseert een tentoonstelling onder de titel 'Overleefd', speciaal gewijd aan de schilderingen van Zhang en zijn leerlingen. "We zijn erg optimistisch", zegt hij, "er zijn al veel geïnteresseerden."

Het gaat bovendien niet alleen maar om handel. De achttienjarige Qiu Yundi verloor haar ouders bij de aardbeving. Zij is nu een van Zhangs leerlingen. "Ik had nooit gedacht dat ik kon schilderen als een kunstenaar", zegt Qiu met een glimlach, "het geeft me het gevoel dat de wereld nog bestaat."