Zuid-Afrika en Nederland intensiveren samenwerking in cultureel erfgoed

februari 2008 -

Meer samenwerking en ook meer gezamenlijke projecten is het resultaat van het bezoek dat staatssecretaris voor Europese Zaken Frans Timmermans van 4 tot 8 februari 2008 aan Zuid-Afrika bracht. "Met Pallo Jordan, minister van cultuur, heb ik uitvoerig gesproken. We gaan kennis ter beschikking stellen voor onderwaterarcheologie. Er liggen nogal wat scheepswrakken voor de kust waarin veel historisch relevant materiaal gevonden kan worden. Maar veel kennis en ervaring hebben ze niet op dat terrein en daar kunnen we dus zeker iets aan bij dragen. Musea zijn druk met digitalisering van collecties en daar gaan we bij helpen. De Zuid-Afrikanen steken zelf ook relatief veel geld in erfgoedprojecten, dus het is een gezamenlijk commitment."

Staatssecretaris Frans Timmermans

Nederland ondersteunt de culturele sector in Zuid-Afrika vanuit het programma Cultuur en Ontwikkeling jaarlijks met een bedrag van ongeveer 1 miljoen euro, onder meer voor erfgoedprojecten. Een voorbeeld hiervan is de ontsluiting van de VOC-archieven. De samenwerking wordt dus intensiever. "Het blijkt ook dat we overeenkomsten hebben in onze positie in de illegale kunsthandel. Zowel Zuid-Afrika als Nederland zijn helaas belangrijke doorvoorhavens hiervoor. Daarover zullen we in de komende tijd meer contacten gaan onderhouden."

Timmermans sprak over de rol van de Afrikaanse taal als cultuurdrager, maar ook als lingua franca. "Afrikaans is de voertaal voor veel zwarte Zuid Afrikanen, terwijl de blanken het Afrikaans claimen als hun erfgoed. Taal is natuurlijk eigendom van iedereen die haar spreekt. Er zijn meer zwarten voor wie het Afrikaans de voertaal is dan blanken. Jordan wist ook te vertellen dat 17e-eeuwse slaven uit Maleisië en voormalig Nederlands-Indië dagboeken bijhielden in het Nederlands, maar in Arabisch schrift. Ik vind dat hoogst fascinerend en wil bekijken of er mogelijkheden zijn om daar in Nederland een tentoonstelling aan te wijden."

Timmermans bezocht Winternachten 2008 en was ook aanwezig bij een opening van een expositie van Marlene Dumas. "Geweldig hoe zij ook letterlijk grensoverschrijdend werk maakt. Ik heb er ook op mijn weblog over geschreven. Alle vaderlandse profeten van het monoculturalisme zouden bij haar in de leer moeten gaan. Verbondenheid met het eigene is onlosmakelijk gekoppeld aan verbondenheid met het essentieel menselijke – en dus met absolute openheid voor verscheidenheid."