Mondiale grandeur op beeldententoonstelling Sonsbeek

juli 2008 -

Grandeur is het thema van de tiende editie van de beeldententoonstelling in Park Sonsbeek. Curator Anna Tilroe wilde dat kunstenaars op zoek gingen naar de 'menselijke grootsheid'. Daarbij beperkte ze zich niet tot de westerse kunstwereld. Ze wist, soms na lang soebatten, enkele grote kunstenaars uit Afrika en Latijns-Amerika, voor haar project te strikken, zoals de Argentijn Tomas Saraceno en de Ghanees El Anatsui.

foto

Beeld uit Les 9 Notables van Joseph Sumégné

Het werk van Saraceno staat vooral voor utopisch verlangen naar een betere wereld. Al jarenlang produceert de Argentijn zijn eigen luchtkastelen in de vorm van grote ballonconstructies. Zo bouwde hij in Afrika een zwevend ziekenhuis en bevat zijn constructie in Sonsbeek, die als een laaghangende wolk tussen de beukenbomen hangt, een plantenkas.

De drie Afrikaanse deelnemers El Anatsui, Joseph Sumégné (Kameroen) en Willem Boshoff (Zuid-Afrika) benadrukken vooral gemeenschapszin als aspect van de menselijke grandeur. Sumégné werkt al twintig jaar aan een beeldengroep van negen wijze mannen, gemaakt van afgedankte auto-onderdelen, rubber, sloophout, hoorn en kralen: Les 9 Notables. Notabelen nemen in Kameroen als adviseurs van de regering een belangrijke plaats in binnen de gemeenschap. In Sonsbeek staan zijn negen wijze mannen gegroepeerd aan de rand van de Grote Vijver, een fascinerend tafereel.

El Anatsui, volgens velen de beste Afrikaanse kunstenaar van dit moment, stelt op een andere manier de gemeenschap centraal. Hij liet drie sheets, tapijten van platgeslagen flessendoppen, vervaardigen door vrouwen uit een dorp in Nigeria. Zijn kunstwerk, gedrapeerd over rododendrons bij de ingang van het park, fungeert als belangrijke blikvanger van Sonsbeek 2008. El Anatsui werkt net als Sumégné bij voorkeur met afvalmateriaal. "Kunstenaars zijn beter af als ze hun materiaal vinden in hun leefomgeving", zei hij ooit. De professionele materialen die in het westen veel door kunstenaars worden gebruikt, doet hij af als 'oninteressant'.

Waar Sumégné en El Anatsui spelen met oud vuil, stoeit Boshoff met woorden. Tijdens een wandeling door Sonsbeek liet hij zich inspireren door de wind die door de bladeren fluisterde. Maar ook hij zocht naar gemeenschapszin. Hij achterhaalde in alle werelddelen het woord voor wind en liet een aantal daarvan door Zuid-Afrikaanse vrouwen in plastic bloemen op grote netten naaien die als bladeren door de wind waaien. Samen geven Saraceno en zijn Afrikaanse collega's deze Sonsbeek mondiale grandeur.

De bijdragen van El Anatsui, Joseph Sumégné, Willem Boshoff en Tomas Saraceno aan Sonsbeek 2008 werden mede mogelijk gemaakt door het Hivos-NCDO Cultuurfonds en de Stichting DOEN. De tentoonstelling is nog te bezichtigen tot en met 21 september 2008.