Humor en saamhorigheid in dans uit Zuid-Afrikaanse townships

juli 2008 -

Begonnen in 1992 als initiatief om jongeren te behoeden voor een criminele toekomst, groeide het Zuid-Afrikaanse dansgezelschap Via Kathelong binnen korte tijd uit tot een mondiaal succes. "We zijn snel opgepikt door pers en kregen daardoor al gauw uitnodigingen van dansfestivals in Europa en de Verenigde Staten", zegt Vusumuzi Mdoyi, een van de twee artistiek leiders, na een optreden op Julidans 2008 in Amsterdam.

photo

Via Kathelong © Robyn Orlin

Het succes is opvallend. Bij community art is het proces veelal belangrijker dan het artistieke resultaat. En hoewel de groep uit een township afkomstig is en hun dans absoluut tot de streetdance gerekend mag worden, blijft ze verfrissend ver weg van breakdance en hiphop.

Hun nieuwste show bevat twee choreografieën, waarvan de eerste door de Franse Christian Rizzo is gemaakt. Daarin wordt gezeuld met lijken, maar benaderen stoere jongens elkaar ook heel teder. Mdoyi heeft moeite de inhoud te duiden. "We waren verbaasd toen het volgens Christian af was. Wij dachten dat we pas halverwege waren. Het gaat eigenlijk vooral over samen zijn en elkaar helpen, wat in de townships met al zijn excessen, voor families en vrienden onderling een grote steun betekent."

Meer te spreken is Mdoyi over de tweede choreografie van Zuid-Afrika's bekendste choreograaf Robyn Orlin. "Onze pantsula-dans is afkomstig uit de townships. Als culturele waarde kun je het vergelijken met de hiphop die in Amerikaanse getto's ontstond. Zo is pantsula ook een manier van kleden, gedragingen, taal en houding. Bij pantsula-dans laat je je als het ware van het ene op het andere been vallen. Dat heeft Robyn vertaald naar de waggelende houding van een eend. Dat pakt erg goed uit." Ondanks de omineuze titel  is Still Life with Homeless Heaven and Urban Wounds inderdaad een hilarische choreografie. Vooral de passage waarin de dansers eendenmaskers dragen is hoogst origineel.

De groep krijgt geen subsidie. Mdoyi: "Met onze tournees financieren we onze opleiding waar nu 35 leerplaatsen zijn. Met regelmaat stromen leerlingen door naar ons gezelschap. Zelf zal ik ook binnenkort plaats maken voor jonger talent. Wat wij met Via Kathelong willen laten zien, vooral aan jonge mensen is dat je met kunst je salaris kunt verdienen. Ook in de townships waar de werkloosheid erg hoog is."