Binyavanga Wainaina: 'Wij willen de wereld laten zien hoe we onszelf zien'

juli 2008 -

De Keniaanse schrijver Binyavanga Wainaina probeert soms tegen de klippen op het traditionele beeld over Afrika in de media bij te stellen. In een van zijn bekendste essays, How to write about Africa, veegt hij de vloer aan met alle clichés die er over Afrika bestaan. "Ik denk dat schrijven een manier is om onze eigen realiteit tastbaar te maken. De kinderen in Keniaanse scholen krijgen via de schoolboeken dagelijks een imaginaire wereld voorgeschoteld. Ze zien plaatjes van Londen, en Londen wordt zo een reële plek voor hen. Maar de realiteit van hun eigen leven is in de boeken niet zichtbaar genoeg. Dat is heel gevaarlijk."

photo

Binyavanga Wainaina (foto: Ed Lonnee)

Om tegenwicht te bieden aan de bestaande beeldvorming over Kenia en de rest van Afrika richtte Wainaina in 2003 het literaire tijdschrift Kwani op. "Mensen zeiden: dat kun je aan de straatstenen niet kwijt, want Afrikanen lezen niet. Maar dat was omdat er alleen vreselijke boeken waren waarin de Afrikanen worden afgeschilderd als gebroken mensen. Maar ik moet de eerste Afrikaan die zich gebroken voelt nog tegenkomen."

"Je hebt nooit volledig in de hand hoe de rest van de wereld je ziet, maar ik denk dat je de wereld wel kunt laten zien hoe je jezelf wilt zien. En dat doet mijn generatie schrijvers. We hebben afgesproken dat we kijken wat er in Washington en New York over Kenia geschreven wordt. En als iets niet klopt, dan schrijven we terug. En dat werkt. Ze weten nu dat ze in de gaten worden gehouden."

Wainaina (Nakuru, 1971) woont de helft van het jaar in New York, waar hij les geeft, en de andere helft van het jaar in Nairobi. In juni 2008 was hij in Nederland om zijn visie op ontwikkelingshulp te geven tijdens de viering van het 40-jarig bestaan van Hivos. Daarbij spaart hij de kool en de geit niet. "Ik heb sterk het gevoel dat ngo's en donors niet genoeg kritiek krijgen. Het zwakke punt in de relatie met Afrika is dat ze niet echt verantwoording hoeven af te leggen in de landen waar ze opereren. Op die manier verwerven ze macht. Ik erken overigens het belang van ngo's. Kwani wordt gesponsord door de Ford Foundation. Maar wie zegt dat we daarom niet kritisch kunnen zijn, kan de pot op."