Los Desaparacidos: expositie over verdwijningen in Latijns-Amerika

juni 2008 -

"In de tweede helft van de twintigste eeuw werd Latijns-Amerika gedomineerd door rechtse dictaturen en interne conflicten. Hoewel bijna de helft van de vermisten en gedwongen verdwijningen uit die periode in Guatemala voorkwamen, wordt dat in ons land nog steeds grotendeels genegeerd. Het onderwerp is en blijft taboe; een wond die alleen door een breed gevoerde dialoog kan helen."

foto

Werk van Luis González Palma

Stefan Benchoam, Guatemalteeks kunstenaar, nam deel aan het eerste performancefestival dat op 7 en 8 juni 2008 in Antigua Guatemala werd georganiseerd in het kader van de tentoonstelling Los Desaparacidos (De Vermisten). Deze expositie brengt het werk bijeen van vijfentwintig Latijns-Amerikaanse kunstenaars die via fotografie, installaties, illustraties en beeldhouwkunst het thema 'vermisten en gedwongen verdwijningen' in beeld brengen. De kunstenaars hebben allemaal de verschrikkingen meegemaakt: als vrienden en familieleden van hen die verdwenen, in het verzet, als vluchtelingen of als inwoners van door burgeroorlog verscheurde landen.

Luis González Palma is met zijn fotocollage Tensiones herméticas (Hermetische Spanningen) de enige kunstenaar uit Guatemala die deelneemt aan de tentoonstelling. "Kunst kan buiten het politieke activisme om vragen opwerpen over heikele maatschappelijke onderwerpen. Mijn foto's zijn gemaakt in verschillende periodes en kunnen op verschillende manieren geïnterpreteerd worden. Maar de afwezigheid, ontworteling, afzondering en pijn die eruit spreken, creëren een emotionele ervaring tussen het werk en de toeschouwer."

foto

De tentoonstelling en het festival vallen in dezelfde periode als de Nationale Gedenkdag voor de slachtoffers van de burgeroorlog die in Guatemala op 21 juni wordt gehouden. "Hoewel het een confronterend thema is, is het voor ons een realiteit waarmee we moeten leren omgaan. Over het algemeen reageren de bezoekers positief omdat ze het ervaren als een platform voor dialoog. Helaas is er door de nationale media nauwelijks bericht over het performancefestival. Dat zegt iets over de geringe acceptatie van performance als kunstvorm maar zeker ook over het stigma dat het thema nog steeds met zich meedraagt", zegt Benchoam.

Deze gewaarwording wordt bevestigd door een meisje dat halt houdt bij het werk van González Palma: "Vinden jullie niet dat dit een subtiel werk is juíst omdat er angst uit spreekt, omdat dit onderwerp nog steeds actueel is?"