Poppen praten met kinderen over aids in India

juni 2008 -

In een land waar meer dan drie miljoen mensen besmet zijn met aids gebruikt de Indiase poppenspeelster Meena Naik haar kunst om een maatschappelijk taboe te slechten – met kinderen over seks en aids praten.

Scène uit Yeh Dil Maange More

Naik, die werkt vanuit Mumbai, gebruikt traditionele (stok-, draad- en schaduw-) en hedendaagse poppen om wezenlijke informatie over te brengen over de ziekte. Haar werk vult de leemte die door ouders gecreëerd is die vaak te behoudend of te beschaamd zijn om het onderwerp thuis aan te snijden. Zij begon in 1993 met het gebruik van poppenspel bij maatschappelijke voorlichting, met workshops over geslachtsziekten voor prostituees in Mumbai. Haar recentste wapenfeit was in januari 2008, toen zij 160 scholen in Mumbai zo ver kreeg om haar voorlichtingsfilm over seksueel kindermisbruik te vertonen. In deze film gebruikt ze schaduwpoppen om pijnlijke scènes uit te beelden waarin jonge kinderen door familieleden worden misbruikt.

In haar theaterproductie Yeh Dil Maange More (Het hart wil meer) die al 200 keer is opgevoerd, spreekt zij met tieners over het belang van condoomgebruik. Naik combineert poppenspel en acteren in een verhaal over een jong stel dat verliefd wordt en onbeschermde seks heeft. Hun kind komt hiv-positief ter wereld. "Het leidt altijd tot een discussie onder het publiek over aids", zegt zij.

India kent een rijke geschiedenis aan maatschappelijk relevant poppenspel. Op het platteland is het gedurende lange tijd hét medium geweest om analfabetisme, gezondheid en geboorteregeling bespreekbaar te maken bij alle leeftijdsgroepen. Sinds de opkomst van de televisie is het enigszins in populariteit afgenomen, vooral in de steden. Naik ziet nog steeds het potentieel van de kunstvorm."In mijn ervaring zijn kinderen opener bij poppen. Omdat de pop niet menselijk is, kan hij hen niet vermanen of in verlegenheid brengen. Dat moedigt hen aan om vragen te stellen", zegt Naik. Hoewel traditioneel poppenspel de kern vormt van haar inspanningen, vervaardigt ze haar personages ook wel uit afvalpapier en frisdrankflessen.

Haar werk kan op brede erkenning rekenen van ngo's en collega's in de kunstensector. Zoals Ramdas Padhye, India's bekendste poppenspeler zegt: "Ze is heel doeltreffend, want er zijn maar weinig mensen die niet naar een pop luisteren."