Microkrediet voor Afrikaanse cultuursector: kansen en valkuilen

juni 2008 -

Belooft microfinanciering gouden bergen aan de onafhankelijke culturele sector in Afrika of zijn de twee van nature tegengesteld aan elkaar? Stichting DOEN (Nederland) en de Strømme Foundation (Noorwegen) organiseren in 2008 een pilot-programma om concrete raakvlakken te onderzoeken en mythes te testen.

De aftrap van dit programma was een bijeenkomst op 22 april 2008 in Bamako (Mali). Kunstenaars en artiesten spraken daar met vertegenwoordigers van microfinancieringsinstellingen (MFI's) over de mogelijkheden en valkuilen van microkredieten voor de culturele sector. In Mali is er al enige ervaring op dit gebied en is er grote behoefte aan meer financiering voor kunstenaars en artiesten. Ook staat de kunst er in essentie minder los van de maatschappij dan in veel andere landen. Een goed uitgangspunt om juist hier de potenties te ontdekken. De ontmoeting tussen deze twee zeer uiteenlopende werelden was opwindend, maar het samengaan ervan bleek nog lang niet vanzelfsprekend.

Behoeftes zijn er volop: een muzikant die een demo wil produceren, een beeldend kunstenaar die een ticket nodig heeft om op een biënnale te kunnen exposeren, een theatergroep die de huur van een theater moet voorfinancieren. De ervaring leert echter dat de MFI's er vaak moeite mee hebben de kwaliteit en afzetmarkt van een cultureel 'product' te beoordelen. De aangeboden -vaak kortdurende- leningen sluiten niet aan bij de langere-termijnvraag uit de sector. Ook is het voor kunstenaars moeilijk een onderpand te bieden: vaak een eerste voorwaarde voor het verstrekken van een lening. Vol energie bedachten de culturele vertegenwoordigers en financiële instellingen mogelijke oplossingen.

Geïnspireerd door de discussies voeren Strømme en DOEN nu een onderzoek uit naar bestaande ervaringen. Op basis daarvan gaat een concreet leningenprogramma van start. De resultaten daarvan moeten uitwijzen of een lening kansen biedt of juist een te grote druk legt op de niet-commerciële culturele sector. En vooral of eventuele obstakels kunnen worden weggenomen door het ontwerpen van nieuwe kredietproducten, het bedenken van alternatieve onderpanden/garanties en trainingen voor medewerkers van de MFI's.

Gertrude Flentge is programmamanager bij Stichting DOEN.