De economische potentie van kunst in lijvig rapport

Juni 2008 -

Niet katoen, noten en koffiebonen zijn de armoedebestrijders van de toekomst, maar theatervoorstellingen, muziekstukken en kunstwerken. Creatieve industrieën behoren tegenwoordig tot de meest dynamische sector van de wereldhandel, goed voor een totale exportwaarde van bijna 425 miljard dollar in 2005. Maar ontwikkelingslanden profiteren nog te weinig van de potentie die hun rijke culturele tradities hebben. Afrika's aandeel in de wereldhandel van creatieve producten is nu nog minder dan een procent.

Het 350 pagina's omvattende Creative Economy Report, dat eind april 2008 tijdens de ministeriele bijeenkomst van de VN-handelsorganisatie UNCTAD (United Nations Conference on Trade and Development) in de Ghanese hoofdstad Accra werd gepresenteerd, is de omvangrijkste studie naar de economische dimensie van de rol van cultuur in ontwikkeling die tot nu toe is uitgevoerd. Het rapport omvat tien hoofdstukken, aangevuld met statistieken, een overzicht van internationale conventies en beleidsaanbevelingen. Als illustratie dienen casestudies van onder andere de economische betekenis van het Braziliaanse carnaval, over partnerschappen tussen organisaties in het Zuiden, over soap opera's, en over het effect van Africa Remix.

Gebrek aan kapitaal, ondernemerscapaciteiten en een institutionele infrastructuur staan de expansie van de creatieve economie vaak in de weg. Slechts zeven Afrikaanse landen hebben een theatercircuit dat groot genoeg is voor de bloei van de podiumkunsten, terwijl alleen Zuid-Afrika en Zimbabwe een noemenswaardige recording-industrie hebben. Cultuurbeleid, als het al bestaat, is vaak gericht op erfgoedbehoud en niet op de hedendaagse kunstensector. Alleen Ghana, Mali, Nigeria en Senegal erkennen de rol van cultuur in hun armoedebestrijdingplannen.

Volgens het rapport, dat zich overigens op de creatieve economie wereldwijd richt, dienen regeringen vooral te investeren in infrastructuur, innovatieve financieringsmogelijkheden van de kunsten, de ontwikkeling van cultuurbeleid, het aanboren van exportmarkten, en de bescherming van auteursrechten.

Het Creative Economy Report [pdf] kan worden gedownload vanaf de UNCTAD-website.