Oeganda's meest gevreesde rebellenleider op de planken

maart 2008 -

Na 22 jaar oorlog lijkt de vrede eindelijk dichtbij in Noord-Oeganda. Maar er moet niet te vroeg gejuicht worden, waarschuwt Tonny Muwangala (25). De acteur kroop in de huid van rebellenleider Joseph Kony voor het toneelstuk Butterflies of Uganda.

Tonny Muwangala als Joseph Kony, die op tv met ontzag naar Rambo kijkt.(Foto: Butterflies of Uganda)

Een bijzondere theaterproductie vond in februari 2008 plaats in de Oegandese hoofdstad Kampala. Butterflies of Uganda vertelt het verhaal van het conflict in Noord-Oeganda. "Veel mensen in de hoofdstad weten nauwelijks wat er in het noorden aan de hand is", vertelt Tonny Muwangala. "Ik wilde gelijk de rol van Joseph Kony spelen, omdat het een fascinerend personage is."

"Ik bekijk de rebellenleider vanuit een artistiek oogpunt. Hem spelen was bijzonder. Het is zo'n verheven persoonlijkheid, iemand die anderen commandeert." Kony is de alleenheerster in zijn zogenoemde Leger van de Heer, dat vooral uit kindsoldaten bestaat. Muwangala: "De regisseurs hebben gesprekken gehad met voormalige kindsoldaten, om zoveel mogelijk te weten te komen over hem. Ik heb gesproken met hulpverleners die over Kony's gedrag vertelden, zoals zijn plotselinge woede-uitbarstingen."

De Oegandese pers schreef lovend over Tonny's belichaming van Oeganda's meest gehate man. Maar sommige toeschouwers hadden moeite met de confrontatie. "Er werd gescholden en gejoeld als ik het toneel op kwam. Sommige mensen zeiden dat ze me twee weken lang niet hoefden te zien, daarna zou de herinnering aan Kony wel weg zijn", vertelt de acteur geamuseerd.

Gelijktijdig met de voorstellingen raakten de vredesbesprekingen in een stroomversnelling. In Kampala wordt steeds meer gerekend op een vredesakkoord, wat in maart 2008 getekend zou moeten worden. "Het is niet goed om te zeggen dat de oorlog al over is", waarschuwt 'Kony'. "Hij heeft al vaker afspraken geschonden; de man is intelligent en onberekenbaar." Volgens het vredesverdrag zal Kony in Oeganda openbaar berecht worden. "Als dat gebeurt wil ik hem zeker gaan zien. Het zou toch fascinerend zijn om met die man te praten? Kony heeft een serieus probleem, in mijn ogen is hij ziek. Maar dat betekent niet dat hij zijn straf mag ontlopen."