Cambodjanen verwerken trauma's in kunst

november 2008 -

Metahouse in Phnomh Penh is een van de weinige kunstinstellingen in Cambodja die proberen om de Cambodjaanse bevolking via kunst te helpen bij de verwerking van hun traumatische verleden. Inmiddels heeft Metahouse twee Art of Survival-exposities georganiseerd met werk van lokale en buitenlandse kunstenaars waarin de gruwelijkheden die onder het Rode Khmerregime plaatsvonden een rol spelen.

"Oudere Cambodjanen komen hier niet makkelijk over de vloer terwijl de jongere generatie vaak niet kan bevatten dat die kunstwerken echt gaan over wat er van 1975-1979 in Cambodja is gebeurd", vertelt manager Lydia Parusol. Door de genocidetribunalen tegen de leiders van de Rode Khmer is er in Cambodja weer interesse ontstaan in de zwartste bladzijde van de geschiedenis van het land: de terreur tijdens het regime van Pol Pot die aan tenminste 1,7 miljoen mensen het leven zou hebben gekost. Over het algemeen heeft de verwerking van het verleden nog geen plek gekregen in de Cambodjaanse kunst.

Parusol: "Commerciële schilders proberen hun verleden te vergeten. Ze schilderen liever kitscherige zonsondergangen of rijstvelden die goed verkopen bij toeristen. En de echte Cambodjaanse kunstscene concentreert zich op hedendaagse sociale problemen in het land, zoals het milieu en landjepik." Het grote probleem van Cambodja is dat negentig procent van de kunstenaars het land heeft verlaten of vermoord is tijdens het regime van Pol Pot. Metahouse probeert met haar initiatieven de cultuur nieuw leven in te blazen. "We organiseren workshops en zijn het eerste Cambodjaanse centrum voor video- en mediakunst. We geven ook trainingen aan filmmakers en journalisten", vertelt Parusol.

"Via onderwijs, internationale uitwisselingen en groepsexposities geven we jonge kunstenaars de kans om zich te ontwikkelen. We leren hun nieuwsgierig te zijn en vragen te stellen – iets wat niet erg gewoon is in het huidige Cambodja." Metahouse is van plan om Art of Survival in 2009 de wereld over te laten reizen. "Tot onze doelgroep behoren bijvoorbeeld Cambodjanen die nog steeds in ballingschap leven – in Frankrijk, Australië en de VS. Maar we willen The Art of Survival met behulp van internationale fondsen ook graag tonen in landen met hun eigen genocideverleden zoals Duitsland, voormalig Joegoslavië en Rwanda."