Biënnale São Paulo in quarantaine

oktober 2008 -

De tweejaarlijkse kunsttentoonstelling, de grootste in zijn soort in Zuid-Amerika en één van de belangrijkste ter wereld, gaat op 26 oktober 2008 van start zonder dat er ook maar één kunstwerk geëxposeerd wordt. In de woorden van de curator van het evenement Ivo Mesquita, tevens curator van de Pinacotheek van São Paulo, is de Biënnale ziek en moet hij in quarantaine. Vandaar dat de duur van de Bienal 2008 op 42 dagen werd gesteld, de klassieke tijdsduur van een echte quarantaine.

In het eerste paviljoen van het door Oscar Niemeyer ontworpen Biënnalegebouw is ruimte voor performances, concerten en theater-, video- en bioscoopvoorstellingen. Het tweede paviljoen blijft leeg. In het derde komt een enorme bibliotheek met de archieven van alle Biënnales sinds de eerste in 1951, plus catalogi van ongeveer 200 andere tweejaarlijkse tentoonstellingen in de wereld.

"Het concept van de Biënnale stamt uit de 19e eeuw en wij leven in de 21ste. Het wordt mischien tijd om dat concept opnieuw te evalueren", zegt Mesquita. "Er zal slechts één grote installatie zijn, in de vorm van het tot het oorspronkelijke ontwerp van Niemeyer terugverbouwde Biënnalegebouw en de immense leegte van het tweede paviljoen."

Een andere reden voor de de radicale vorm waarin de tentoonstelling gepresenteerd wordt is minder van ideologische dan van praktische aard. De aanstelling van een curator werd meer dan een jaar vertraagd, als gevolg van interne ruzies en politiek geharrewar. De voorzitter van de stichting die de Biënnale organiseert werd beschuldigd van nepotisme. Hij contracteerde het verzekeringskantoor waar zijn schoonzoon werkt. Ook werd hij ervan beschuldigd zijn eigen uitgeverij, die zaken deed met de Biënnale, te bevoordelen.

"Ik had maar tien maanden de tijd om iets te organiseren, in plaats van de normale twee jaar", vertelt Mesquita. "Liever dan een haastig in elkaar geflanste expositie, stel ik een groot debat over de plaats van de kunst in de hedendaagse samenleving voor." Hiertoe zijn veertig kunstenaars uit twintig landen uitgenodigd, die deel gaan nemen aan discussies en seminars.