La Forma Equivalente: nieuwe visie op beeld en macht in Midden-Amerika

oktober 2008 -

"Kunst maakt deel uit van het leven van iedereen, niet alleen wanneer je het in het theater of in een galerie kunt zien. Die alledaagse relatie tussen kunst en cultuur willen wij benadrukken. In Midden-Amerika zijn er genoeg initiatieven die dit verband bevestigen. Het probleem is dat weinigen weten wat er door anderen wordt gedaan. Dit gebrek aan communicatie proberen we te doorbreken met de reizende tentoonstelling La Forma Equivalente. Het is een reflectie op de discriminerende werking van dominante beeldculturen," zegt Patricia Belli van EspIRA, een organisatie voor cultuureducatie uit Nicaragua die de tentoonstelling coördineert.

Twintig jonge getalenteerde kunstenaars uit Midden-Amerika laten in La Forma Equivalente hun visie zien op de relatie tussen beeld en macht. Gebruik makend van mediabeelden, signaleringstekens en kunstwerken uit de regio laten zij zien hoe 'beeldmarginalisering' in hun landen tot stand komt.

"Wat al deze kunstenaars uiteraard delen is de politieke instabiliteit van de afgelopen decennia, die resulteerde in een geweldsspiraal, de acceptatie van armoede als sociaal fenomeen en migratieproblemen. Wat de kunstwerken daarnaast delen is een interesse in meer hedendaagse thema's als gender, cultureel exotisme, en de invloed van de media. We verwachten daarom veel van deze tentoonstelling die het menselijke conflict als een universeel thema neerzet, anders dan de regionale problematiek van dictaturen en oorlogen."

Het duidelijkste voorbeeld hiervan is de video van de Nicaraguaanse kunstenaar Gabriel Serra die een hedendaags Managua laat zien. Een hoofdstad van na de aardbeving en na de oorlog. We horen de getuigenis van een vrouw die in een armoedige stadswijk woont en die geen identiteitsbewijs bezit waardoor zij, in haar eigen woorden, "niemand is, geen overheidsprocedures kan volgen, niet in Midden-Amerika kan reizen, een persoon zonder identiteit is." Aan het einde van de monoloog, die door een zwart scherm wordt begeleid, verschijnt het beeld van een gebouw dat door de aardbeving werd verwoest: de woning van de geinterviewde vrouw. "Juist het ontbreken van dit beeld tijdens het interview werkt als een metafoor voor de politieke en geografische verwaarlozing van deze vrouw en haar leefomgeving en inspireert tot nieuwe visies over gemarginaliseerde bevolkingsgroepen", zegt Belli.

EspIRA wordt gesteund door Arts Collaboratory, een project van Hivos, Stichting DOEN en de Mondriaan Stichting. La Forma Equivalente wordt gesteund door het Prins Claus Fonds.