Mpumelo Paul Grootboom: 'Theaterklimaat in Zuid-Afrika kent veel taboes'

september 2008 -

Zijn toneelstuk Township Stories werd een groot succes en reisde de hele wereld over. Nu werkt de Zuid-Afrikaanse schrijver en regisseur aan een nieuwe productie, Foreplay, een bewerking van Reigen (1896) van de Weense toneelschrijver Arthur Schnitzler. Township Stories – dat in augustus 2008 op het Groningse Noorderzon te zien was - biedt een hyperrealistische inkijk in de townships bij Pretoria waar intimidatie en geweld het dagelijkse levensritme bepalen.

foto

Scène uit Township Stories

Grootboom – bijgenaamd Township Tarantino - laat dat zien met amateur-spelers. Ze acteren alsof hun leven ervan afhangt, wat ook letterlijk het geval zou kunnen zijn. De combinatie van dans, muziek, spel en de filmische manier van regisseren verleent het toneelstuk een zekere lichtheid. De heftige geweldsscènes leidden in Zuid-Afrika tot veel discussie. Grootboom ergert zich daaraan. "Het is idioot om te zeggen dat zo'n toneelstuk niet in het buitenland te zien zou moeten zijn omdat het een verkeerd beeld van zwarten zou geven. Alsof wij niet aan zelfkritiek zouden doen."

Veel geëngageerde theatermakers berusten in het preken voor eigen parochie. Grootboom is verbonden aan het South African State Theatre waar zeker niet alleen de hoger opgeleiden komen. "Het huidige theaterklimaat in Zuid-Afrika kent veel taboes. Je kunt bijvoorbeeld niet zomaar corruptie aan de kaak kan stellen omdat dit levensbedreigend kan zijn. Als je als theatermaker wel gehoord wordt door het publiek dat je wilt bereiken, is dat bemoedigend en stimulerend." Zijn nieuwe voorstelling maakt Grootboom in Zuid-Afrika, maar de première vindt plaats in Nederland tijdens het Afrovibes Festival (26 september – 6 oktober 2008).

Grootboom ging stukken van Schnitzler lezen na het zien van Eyes wide shut, de film van Stanley Kubrick die gebaseerd is op Traumnovelle. Grootboom: "Schnitzler is gefascineerd door het instinctieve dat veel mensen drijft, maar dat onvermijdelijk ook veel schade berokkent. Dat liefde en seks gevoelloos en kil kunnen zijn, is iets wat veel Zuid-Afrikanen herkennen. Met mijn enscenering hoop ik mensen aan te zetten tot reflectie over hun seksuele moraal."

Foreplay gaat op 1 oktober 2008 in Den Haag in wereldpremière tijdens het Afrovibes Festival.