Kamran Ashtari: "Internet is Irans enige publieke forum"

april 2009 -

Bieden satelliettelevisie, internet en digitale film in een land als Iran een mogelijkheid om aan censuur te ontsnappen? Deze vraag dringt zich op bij het zien van de Iraanse documentaire Head Wind van Mohammad Rasoulof, die begin april 2009 op het filmfestival Movies that Matter draaide. Te zien is hoe satelliettelevisie in Iran stormenderhand toeneemt, terwijl het verboden is. Installateurs doen hun werk in het geheim. Tot in de kleinste dorpen, zelfs bij nomaden in hun tenten, leveren zij de bestelde schotelantenne. Een journalist die na het sluiten van zijn krant een cafetaria runt, werkt zoveel mogelijk door via internet. Twee filmkenners verzamelen dvd's van buitenlandse films en lenen die, illegaal, uit aan een vaste klantenkring. "Deze film geeft een prachtig beeld van de rol van de media in Iran," zegt Kamran Ashtari , journalist, fotograaf en actief blogger.

image

"Satelliettelevisie is niet meer te stoppen. De overheid heeft de middelen niet om miljoenen schotels te verwijderen. De mensen willen contact met de buitenwereld, het wereldnieuws zien, films kijken. De nieuwste uit Amerika, Franse klassiekers, maar ook ongecensureerde Iraanse films. Niet alleen omdat ze genoeg hebben van censuur en propaganda. Staatstelevisie is ook heel erg saai!"

"Internet is makkelijk toegankelijk, via Iraanse providers en in internetcafé's. De overheid wil controle houden over de inhoud. Maar geblokkeerde sites kunnen we heel simpel deblokkeren. Iraniërs gebruiken internet voor politiek, maar niet uitsluitend. Ze willen ook chatten met familie en vrienden, contact leggen met mensen over de hele wereld, meedoen aan blogs. Veel mensen gebruiken internet voor studie en werk. Films zijn overal te koop, ook buiten de stad, in kleine winkels en op straat. De verboden Iraanse film Marmulak was binnen de kortste keren gemeengoed."

Verbod en censuur worden dus ontdoken, mensen vinden een omweg. Ashtary: "Maar censuur is nooit machteloos! Het heeft grote invloed op hoe mensen informatie bekijken."
Of dit ook maatschappelijke veranderingen met zich meebrengt vindt Ashtary moeilijk te zeggen. "De politieke discussies op blogs hebben zeker effect op het politieke landschap van Iran. Internet is dé plek voor de vrije meningsuiting, Irans enige publieke forum. Voor de oppositie, maar, belangrijker, ook voor het voeren van geciviliseerd debat. Internet biedt ons de mogelijkheid dat te oefenen."

Head Wind was te zien op Movies that Matter. (Den Haag van 2 t/m 8 april 2009.) Kamran Ashtary nam deel aan het debat over media in Iran, dat plaatsvond na afloop van de filmvertoning. Movies that Matter wordt ondersteund door het Hivos NCDO Cultuurfonds.