Latijns-Amerikaanse oriëntatiereis legt contrasten bloot

april 2009 -

"Onze oriëntatiereizen helpen de professionele internationalisering in de culturele sector te bevorderen. Daardoor kunnen instellingen meer bestaansrecht krijgen", zegt Els van der Plas, directeur van het Prins Claus Fonds. In maart 2009 organiseerde het PCF in samenwerking met de Mondriaan Stichting een reis voor culturele instellingen en deskundigen uit Europa, Afrika en Azië naar São Paulo, Buenos Aires en Lima. "Het bezoek aan São Paulo liet zien hoe deze immense stad kunst en cultuur omarmt, ook met geld. Dat was denk ik het grootste contrast van de reis: de goede culturele infrastructuur aan de bovenkant van de maatschappij in Brazilië, in tegenstelling tot de armoedige maar dappere omstandigheden in Buenos Aires en vooral in Lima."

Conservator en kunstenaar Agoeng Koerniawan uit Indonesië was een van de deelnemers aan de reis. "Het Latijns-Amerikaanse continent is terra incognita voor Indonesië - eigenlijk de meeste Zuid-Aziatische landen. Ik vond het interessant om te zien dat ook in Latijns-Amerika overheidsbeleid voor cultuur nagenoeg ontbreekt. Anders dan in Indonesië wordt deze rol in Latijns-Amerika deels overgenomen door de private sector."

Ook Bisi Silva, kunstcriticus en directeur van het Centre for Contemporary Art in Lagos, geeft aan dat Latijns-Amerika, ondanks de globalisering, voor haar ver weg is. "Ik ben op de uitnodiging van het PCF ingegaan om culturele Zuid-Zuidrelaties te bevorderen. De reis heeft mij de kans gegeven om de infrastructuur van culturele instellingen te leren kennen, die beter ontwikkeld blijkt dan in Nigeria. De kunst die ik zag was bovendien minder politiek getint dan je doorgaans in Afrika ziet: meer existentieel en persoonlijk van aard. Hoewel ik begrepen heb dat ook in Latijns-Amerika financiering een groot probleem is, hoop ik dat in 2010 op zijn minst twee Afrikaanse kunstenaars deel kunnen nemen aan een van de Artist in Residence-programma's die we bezochten. Bovendien is er door de reis een communicatiekanaal ontstaan tussen de deelnemers onderling", zegt Silva.

Koerniawan daarentegen denkt dat hij in de nabije toekomst afhankelijk zal blijven van culturele bemiddelaars die dichter bij het Zuid-Amerikaanse continent staan. "Het is een cultuur die niet bepaald naast de deur ligt. We zullen nog steeds andere landen nodig hebben als opstap naar Zuid-Amerika", zegt hij.