Syrische kunstenaars koesteren culturele achtergrond

augustus 2009 -

Damascus' oude stad herbergt talrijke ateliers en kunstenaarsinitiatieven. Vooral in de Joodse buurt, die in verval raakte nadat de meeste bewoners naar Israël emigreerden. Mustafa Ali bijvoorbeeld, de 'Syrische Picasso', kocht een oud huis in deze wijk. Zijn professionele succes – in 2008 voltooide hij een reusachtige installatie op het dak van het Institut du Monde Arabe in Parijs en momenteel vervaardigt hij een ijzeren hek voor het presidentiële paleis – stelt hem in staat te leven als een mecenas. Hij organiseert concerten en performances op de binnenplaats. Met de bar in de oeroude kelder, kamers voor gasten, vrienden en familie en een galerie waar zijn sculpturen te koop zijn, maakt dit het complex tot een forum voor kunstliefhebbers.

image

Basic Instinct door Ammar al Beik

Zijn kunst is beïnvloed door de Syrische liefdesdichter Nizar Qabbani maar ook door de kunstenaars die hij tijdens zijn jarenlange verblijf in Europa ontmoette, zoals Giacometti. Maar zij is ook stevig geworteld in de duizenden jaren van hoogontwikkelde beeldhouwkunst in de regio. Die inspireert ook de jonge fotograaf Ammar al Beik, die schetsen van klassieke godinnen uit het nationale museum in zijn oeuvre verwerkt. Zijn gigantische en prachtig afgedrukte foto's zijn hard op weg de wereldwijde kunstmarkt te veroveren.

 Mustafa Ali
'Three Princesses', H56 X W71 X D14 cm. Wood & Bronze Sculpture, Edition of 8, executed in 2008.

Daar waar jonge kunstenaars uit naburige landen vaak de aandacht op zich vestigen door de woestheid waarmee ze beklemmende artistieke tradities van zich af willen werpen, lijken Syrische kunstenaars zich over het algemeen op hun gemak te voelen bij hun culturele achtergrond. Dat kan hun werk minder aansprekend maken voor Westerse conservatoren, die een radicale kritiek verwachten op de Islamitische en/of Arabische cultuur, maar het geeft een solide houvast aan de conceptuele verkenningen door plaatselijke kunstenaars op het terrein van de nieuwe media of ongebruikelijke thema's.

Tegelijkertijd maken foute Westerse voorstellingen van de reikwijdte en de aard van het Syrische autoritaire regime het lastig om het bestaan van de levendige Syrische kunstwereld te beoordelen, die zich langzaam maar zeker een positie van belang weet te veroveren.