Tenzin Tsundue dicht voor de vrijheid

augustus 2009 -

Veel Tibetaanse vluchtelingen verblijven al decennialang in India, maar koesteren nog steeds de hoop eens te kunnen terugkeren naar een bevrijd vaderland.  Een van hen is de dichteractivist Tenzin Tsundue – met zijn onafscheidelijke rode hoofdband een markante verschijning in de Indiase media. Zijn gedichten, essays en korte verhalen verwoorden de verontwaardiging bij de  vluchtelingen over de gebeurtenissen in Tibet. Tsundue is medeoprichter van Friends of Tibet, een organisatie die sinds 1999 de onafhankelijkheid van Tibet over de gehele wereld propageert.

ashwini Bhatia

Tenzin Tsundue, gearresteerd door de Indiase politie bij Dharamshala, maart 2008.
Foto (C) Ashwini Bhatia

Iedere keer als een Chinese premier India bezoekt zoekt Tsundue een originele manier om zijn opvattingen kenbaar te maken – bijvoorbeeld het ontrollen van de Tibetaanse vlag vanuit een raam van het hotel in Mumbai waar in 2002 de Chinese premier verbleef. Of het uitstrooien van pamfletten vanaf het dak van het Indian Institute of Science in Bengaluru in 2005, waar Wen Jiabao een speech zou houden.

De eerste dichtbundel van de nu vierendertigjarige dichter, Crossing the Border, verscheen in 1999. De titel verwijst naar de zwaarbewaakte Indiaas-Tibetaanse grens die hij als student kort tevoren clandestien had overgestoken om zijn land van herkomst te bezoeken. De gedichten gingen niet alleen in op zijn eigen reis, maar ook op de levensgevaarlijke vlucht van zijn ouders van Tibet naar India na de Chinese invasie in de jaren '60. Literaire erkenning kreeg hij echter in 2001 toen hij de Outlook Picador Award voor non-fictie won. Sindsdien zijn er een dichtbundel en een essaybundel van zijn hand in het Engels verschenen, Kora and Shemshook, die meerdere keren herdrukt zijn. Ook schrijft hij regelmatig voor een groot aantal Indiase Engelstalige kranten en tijdschriften en bezoekt hij literaire manifestaties in India en daarbuiten.

Tsundues ontroerende gedichten putten uit zijn eigen ervaringen als Tibetaanse vluchteling – het jaarlijks moeten vernieuwen van zijn Indiase woon- en werkvergunning, de eeuwige nostalgie van zijn vader, of het op school te horen krijgen dat hij een vluchteling is – om abstracte ideeën uit te drukken als 'thuis', 'wortels' en 'identiteit. "Menselijke verhalen vinden altijd universele weerklank", zegt hij. "Ik geloof dat als mijn hart hongert naar een thuis, als ik een droom dat ik kan samenleven met mijn familie, iedereen dat kan begrijpen, zelfs een Chinese lezer."

De laatste edities van Tsundues boeken Kora en Shemshook kunnen gratis gedownload worden van de website van Friends of Tibet: Friends of Tibet.