Indringend toneelstuk over Zuid-Afrikaanse macho's

februari 2009 -

Omringd door een muur van bierkratten wachten twee vooroudergeesten gespannen op wat komen gaat. Terwijl ze vlug nog even de vloer aanvegen barst verderop in de zaal een luidkeels gezang los. Vier aangeschoten broers dragen al zingend en dansend de kist van hun overleden moeder het toneel op. Dan ontvouwt zich het aangrijpende verhaal It's a man's world, waarin de broers een lange nacht over hun moeder waken en gaandeweg in een wereld tussen leven en dood terechtkomen.

it's a man's world

Scene uit de voorstelling It's man's world

Met veel flessen bier, agressieve Zoeloedans en aanstekelijke zang proberen de broers het verlies van hun moeder te verwerken. Geleidelijk komen herinneringen tot leven, aan een verleden met gewelddadige ervaringen die ze nooit eerder aan elkaar hebben toevertrouwd. Zoals het verhaal van Sxaxa, die als jongetje door zijn stiefvader werd verkracht en zich sindsdien geen man meer voelt: "Hij heeft ervoor gezorgd dat ik vrouwen ging haten en op mijn beurt hun kinderen heb verkracht."

Het theaterstuk legt een urgent probleem in Zuid-Afrika bloot: het traditionele machogedrag past niet langer in een veranderende samenleving waarin vrouwen op meer gelijkwaardige voet leven met mannen. Veel Zuid-Afrikaanse mannen groeien op zonder vader en zitten zonder werk. Ze weten niet hoe ze hun mannelijkheid op een goede manier kunnen bewijzen. Helaas vaak wel op een slechte. Verkrachtingen zijn aan de orde van dag en het aantal hiv-besmettingen stijgt daardoor schrikbarend.

De Zuid-Afrikaanse schrijver Jerry Pooe liet zich voor het scenario inspireren door waargebeurde verhalen uit zijn land. Het stuk werd later door de Nederlander Dick van den Heuvel bewerkt. Dat resulteerde in een coproductie van het Zuid-Afrikaanse Eager Artists en de Nederlandse Theatergroep Siberia.

It's a man's world is niet alleen relevant voor Zuid-Afrika. Ook in de Nederlandse grote steden rukt problematische machocultuur onder jongeren op. En dat maakt dit initiatief mede zo bijzonder: het schudt mensen wakker, zowel in Zuid-Afrika als in Nederland.

It's a man's world was in januari 2009 te zien in Nederland en België. De voorstelling werd mogelijk gemaakt door de Stichting DOEN, het Hivos-NCDO Cultuurfonds, de gemeente Rotterdam, Stop Aids Now!, Oxfam Novib en het Kwa Zulu Natal Department of Health.