Arabische Cultuurhoofdstad Jeruzalem zwicht onder politieke spanningen

maart 2009 -

De viering van Jeruzalem als 'Hoofdstad van de Arabische Cultuur' is uitgelopen op een politiek steekspel. Zowel de nasleep van de oorlog in Gaza als de spanningen tussen de Palestijnen onderling dreigen roet in het eten te gooien. De Israëlische autoriteiten hebben geen toestemming verleend om de Arabische cultuur in Jeruzalem (Al-Quds in het Arabisch) te vieren. Het culturele centrum 'The Orient House' in Jeruzalem is bijvoorbeeld al sinds 2001 om veiligheidsredenen gesloten.

Jeruzalem is altijd al de inzet geweest van het Israëlische-Palestijnse conflict. Israël ziet de stad als de bakermat van de Joodse cultuur. Maar ook voor de Arabische wereld is Jeruzalem een stad van grote culturele betekenis. Twee jaar geleden besloten de Arabische ministers van cultuur – bijeen in de Arab League Educational, Cultural and Scientific Organization (ALESCO) – Jeruzalem in 2009 tot culturele hoofdstad te maken. Dat initiatief begon in 1997 met de Egyptische hoofdstad Cairo. Een jaar lang vinden festivals, tentoonstellingen en voorstellingen plaats en is er extra geld voor de kunsten in de stad.

Jeruzalem-evenementen zijn sinds de oorlog in Gaza uitgesteld. Nog steeds is niet duidelijk of en wanneer de eerste activiteiten van start gaan. De organisatie wordt bemoeilijkt door het conflict tussen Hamas en Fatah. Beiden zetten een eigen 'nationaal' comité op. Hamas' Minister van Cultuur, Attah Abu As-Sebah, stelde voor om samen te werken, hopende dat "cultuur samen zou kunnen brengen wat politiek had gescheiden." Maar tot nu toe is daarvan geen sprake. Zijn regering heeft een miljoen dollar begroot. De Fatah-regering heeft vijf miljoen dollar opzij gezet voor activiteiten in Oost-Jeruzalem en de Westelijke Jordaanoever.

In 2008 was Damascus de culturele hoofdstad. De Arabische ministers van Cultuur namen toen de Damascus Statement aan, waarin zij het bevorderen van de Arabische taal tot topprioriteit maakten. Steun aan het Arabisch op het internet en de audiovisuele media is noodzakelijk om de Arabische culturele identiteit te behouden, stelden de ministers.